Trả lời nhanh: tủ điện âm tường phù hợp nhà xây mới hoặc sửa lớn, khi còn đục được tường để chôn đế tủ: mặt tủ phẳng với tường, gọn và thẩm mỹ. Tủ điện nổi tường phù hợp nhà cải tạo, tường bê tông không đục được, phòng kỹ thuật, kho, xưởng: lắp nhanh, dễ thay, không phá tường. Dù chọn loại nào, cần chọn đúng số module, cấp bảo vệ IP và đặt tủ ở vị trí khô ráo, dễ thao tác.

Tủ điện là nơi gom các thiết bị đóng cắt và bảo vệ như MCB, RCCB, RCBO. Chọn sai kiểu lắp dễ dẫn đến phải đục lại tường, tủ quá chật không thêm được CB, hoặc nắp tủ lệch so với mặt tường hoàn thiện. Bài viết so sánh hai kiểu lắp và chỉ ra cách chọn theo hiện trạng công trình.

Tủ điện âm tường và nổi tường khác nhau ở đâu?

Hai loại có cùng chức năng: chứa thiết bị đóng cắt gắn trên thanh ray DIN, có thanh cái hoặc cầu đấu dây trung tính (N), tiếp địa (E). Khác biệt nằm ở cách gắn vào tường:

• Âm tường: phần đế (hộp) chôn vào trong tường, chỉ lộ mặt và nắp tủ. Dây điện đi âm trong ống luồn và vào thẳng hộp tủ.
• Nổi tường: toàn bộ hộp tủ bắt vít lên bề mặt tường. Dây vào tủ qua ống luồn nổi, nẹp hoặc lỗ chờ phía sau.

Khi nào nên chọn tủ điện âm tường?

Chọn âm tường khi nhà đang xây thô hoặc sửa chữa lớn, tường gạch còn đục được và anh chị muốn mặt tủ phẳng với tường. Ví dụ các dòng đang có trên Nhavui:

• Tủ điện nhựa âm tường Schneider Resi9 MP: 4, 6, 8, 12 module, cửa trắng, IP40; kích thước 4 module là 150 x 252 x 98 mm, 12 module là 294 x 252 x 98 mm.
• Tủ điện âm tường Sino E4FC: sức chứa 2–18 module (18 mm/module), IP40, mặt và nắp nhựa PC, đế nhựa chống cháy hoặc đế kim loại sơn tĩnh điện; kích thước tham khảo từ 154 x 220 x 86 mm (bản 2/4) đến 414 x 220 x 86 mm (bản 14/18).
• Tủ âm tường Nanoco NDP104P/NDP108P mặt nhựa, đế nhựa, sức chứa 2–4 và 4–8 module, chiều sâu 65 mm; MPE Seri T thân thép sơn tĩnh điện, các model chứa tối đa 4–40 module.

Điểm cần kiểm tra là chiều sâu đế tủ (65–98 mm tùy mẫu như trên) so với độ dày tường thực tế sau khi trát. Tường mỏng mà đế sâu thì phải đục gần thủng hoặc mặt tủ bị lồi. Hãy đo và chốt mẫu tủ trước khi xây trát.

Khi nào nên chọn tủ điện nổi tường?

Tủ nổi tường là lựa chọn hợp lý khi:

• Nhà đã hoàn thiện, cần thêm tủ tầng hoặc tủ cho khu vực mới mà không muốn đục phá.
• Tường là bê tông cốt thép, vách thạch cao, vách tôn hoặc tường quá mỏng.
• Lắp trong phòng kỹ thuật, nhà kho, xưởng nhỏ, ki-ốt, nơi thẩm mỹ không quá quan trọng.
• Cần thi công nhanh hoặc tạm thời cho công trình.

Ví dụ tủ điện nhựa lắp nổi Schneider Resi9 MP MIP12104 có 4 module, kích thước 124 x 198 x 95 mm, cửa trắng, IP40, chứa MCB, RCBO gắn thanh DIN. Kích thước nhỏ gọn hợp tủ phòng hoặc tủ cho một khu vực nhỏ.

Tính số module cho tủ điện

Dù âm hay nổi, tủ phải đủ chỗ cho tất cả thiết bị và còn chỗ dự phòng. Cách tính đơn giản:

• Một module tiêu chuẩn rộng 18 mm. MCB 1 cực thường chiếm 1 module, MCB 2 cực chiếm 2 module.
• RCCB, RCBO có số module tùy loại; xem đúng catalogue của thiết bị định lắp.
• Liệt kê CB tổng, CB từng mạch (chiếu sáng, ổ cắm, bình nóng lạnh, điều hòa, bếp từ…), cộng số module rồi chừa thêm vài module dự phòng cho nhu cầu tăng sau này.

Ví dụ một tầng nhà phố có CB tổng 2 cực (2 module), một RCCB 2 cực, và 5 MCB 1 cực cho các mạch: tổng khoảng 9 module, nên chọn tủ 12 module. Nếu chưa rõ nên dùng CB loại nào, xem thêm bài phân biệt MCB, RCCB và RCBO và chọn CB 1P, 2P, 3P, 4P.

Vật liệu, cấp IP và vị trí đặt tủ

• Vỏ nhựa (PC, ABS) cách điện, nhẹ, không gỉ, hợp tủ tầng, tủ phòng trong nhà. Vỏ hoặc đế kim loại sơn tĩnh điện cứng chắc, hợp tủ tổng, tủ nhiều module; cần đấu tiếp địa vỏ theo hướng dẫn của hãng.
• Cấp IP: IP30, IP40 dùng trong nhà, nơi khô ráo. Tủ đặt ngoài trời, nhà xe, khu ẩm ướt cần loại có cấp bảo vệ cao hơn và có mái che.
• Vị trí: khô ráo, không đặt trong nhà vệ sinh, không sát bếp nấu hay bồn rửa; đặt ở độ cao dễ thao tác cho người lớn nhưng xa tầm với của trẻ nhỏ, theo bản vẽ điện của công trình.
• Phía trước tủ cần thông thoáng để mở nắp, thao tác và xử lý sự cố nhanh.

Câu hỏi thường gặp

Nhà đã hoàn thiện có lắp được tủ điện âm tường không?
Có thể, nhưng phải đục tường, chỉnh lại ống luồn dây và trát, sơn lại. Nếu không muốn phá tường, tủ nổi tường là giải pháp nhanh và sạch hơn.

Tủ điện nhựa hay tủ sắt tốt hơn?
Không có loại tốt hơn tuyệt đối. Tủ nhựa hợp tủ tầng, tủ phòng trong nhà; tủ có vỏ hoặc đế kim loại hợp tủ tổng, tủ nhiều module, môi trường cần độ cứng cao.

Tủ 4 module có đủ cho căn hộ không?
Thường chỉ đủ cho tủ phòng hoặc khu vực nhỏ. Tủ tổng căn hộ, tủ tầng nhà phố thường cần 8–12 module trở lên tùy số mạch.

Có nên tự lắp tủ điện tại nhà?
Việc chôn đế, đấu nối thanh cái, tiếp địa và CB nên do thợ điện có chuyên môn thực hiện, kiểm tra cách điện trước khi đóng điện.

Kết luận

Nhà xây mới, còn đục được tường, ưu tiên thẩm mỹ: chọn tủ điện âm tường và chốt mẫu ngay giai đoạn đi điện âm. Nhà cải tạo, tường bê tông, phòng kỹ thuật hoặc cần thi công nhanh: chọn tủ điện nổi tường. Tính đủ số module, chừa dự phòng và chọn đúng cấp IP. Xem thêm các mẫu trong danh mục tủ điện và liên hệ Nhavui.com để được tư vấn chọn tủ đồng bộ với CB cho công trình.