Trả lời nhanh: Bộ đồng hồ nạp gas đôi có mặt xanh đo áp thấp (đường hút, nối van dịch vụ ống to) và mặt đỏ đo áp cao. Kim chỉ áp suất tương đối (psig hoặc bar), số 0 là áp suất khí quyển, vùng dưới 0 là chân không. Với R32 và R410A, đọc áp suất rồi tra vòng thang nhiệt độ của đúng loại gas in trên mặt đồng hồ để biết nhiệt độ bão hòa, ví dụ khoảng 120 psi tương ứng khoảng 5 °C. Hai gas này có áp suất gần nhau và cao hơn R22 nhiều, nên phải dùng đồng hồ, dây nạp ghi rõ R32/R410A. Áp suất chỉ là một dữ liệu; kết luận thiếu hay đủ gas phải đối chiếu tài liệu hãng máy, nhiệt độ ngoài trời và dòng điện máy nén.
Cấu tạo bộ đồng hồ nạp gas đôi
Bộ đồng hồ nạp gas (manifold) gồm hai mặt đồng hồ, hai van tay và ba hoặc bốn cổng nối dây:
- Mặt xanh – áp thấp: nối dây xanh vào van dịch vụ trên ống gas to (đường hút) ở dàn nóng. Đây là mặt dùng nhiều nhất khi kiểm tra, nạp bổ sung máy lạnh dân dụng.
- Mặt đỏ – áp cao: nối dây đỏ vào đường đẩy nếu máy có cổng; nhiều máy treo tường chỉ có một cổng dịch vụ phía hút.
- Dây vàng (giữa): nối bình gas, máy hút chân không hoặc máy thu hồi gas.
Máy R32/R410A dùng cổng dịch vụ 5/16″, khác cổng 1/4″ của máy R22. Ví dụ bộ Tasco TB140SM II có cổng 5/16″ cho van đỏ, van xanh và cổng 1/4″ SAE; bộ Value VMG-2-R410A-B kèm dây xanh, đỏ đầu 1/4″–5/16″ và dây vàng 1/4″. Nếu chỉ có dây R22, phải dùng đầu chuyển (răng ngoài 6 mm sang răng trong 8 mm theo trang sản phẩm) và kiểm tra dây có chịu được áp của gas mới hay không.
Đọc thang áp suất và đơn vị đo
Kim đồng hồ cơ chỉ áp suất dư so với khí quyển. Các đơn vị hay gặp: psi, bar, MPa, kgf/cm². Quy đổi nhanh: 1 bar ≈ 14,5 psi; 1 MPa = 10 bar ≈ 145 psi; 1 kgf/cm² ≈ 0,98 bar. Vùng dưới 0 (cmHg hoặc inHg) dùng khi hút chân không.
| Đồng hồ | Gas (theo trang SP) | Thang đo / mặt |
|---|---|---|
| Tasco TB145BV | R32, R410A | Mặt 80 mm; thấp áp 30~500 psi, cao áp 30~800 psi; 3 dây 150 cm chịu 800 psi |
| Tasco TB140SM II | R32, R410A | Mặt 80 mm; dây làm việc 800 psi, tối đa 4.000 psi |
| Value VMG-2-R410A-B | R410A, R32, R407C, R22, R134a | Mặt 68 mm; 0~800 psi và -30~500 psi; dây 120 cm |
| Hongsen HS-468 (đơn) | R32, R410A | Thấp áp -1 ÷ 35 bar (14 ÷ 500 psi); cao áp 0–800 psi |
| Value VRM2-X (điện tử) | Đến 72 loại gas | -1 ~ 50 bar (-14,5 ~ 725 psi); hiển thị MPa, kPa, bar, psi, kgf/cm², °C, °F |
Mặt đồng hồ cơ có thêm các vòng số nhiệt độ, mỗi vòng ứng với một loại gas. Khi kim chỉ một áp suất, đọc số trên vòng của đúng gas đang dùng sẽ ra nhiệt độ bão hòa (nhiệt độ sôi của gas ở áp đó). Đồng hồ điện tử như Value VRM2-X, VRM1-0101i cho chọn loại gas và hiển thị cả áp suất lẫn nhiệt độ, dễ đọc hơn với người mới.
Áp suất R32 và R410A tham khảo theo nhiệt độ bão hòa
Bảng dưới là giá trị làm tròn từ bảng áp suất – nhiệt độ bão hòa của hai loại gas, đơn vị psi đọc trên đồng hồ (áp dư). Dùng để hiểu mối liên hệ áp suất – nhiệt độ, không thay cho tài liệu của hãng máy lạnh.
| Nhiệt độ bão hòa | R410A (≈ psi) | R32 (≈ psi) |
|---|---|---|
| 0 °C | 100 | 105 |
| 5 °C | 120 | 125 |
| 10 °C | 140 | 145 |
| 30 °C | 260 | 265 |
| 40 °C | 340 | 345 |
| 45 °C | 380 | 390 |
Cách hiểu: khi máy đang chạy làm lạnh, áp thấp phản ánh nhiệt độ sôi của gas trong dàn lạnh, thường vài độ trên 0 °C, nên đồng hồ xanh hay nằm quanh khoảng 115–145 psi. Khi máy tắt đủ lâu, áp hai phía cân bằng và gần với áp bão hòa theo nhiệt độ môi trường (ví dụ 30 °C khoảng 260 psi). Áp thấp quá mức có thể do thiếu gas, nghẹt, dàn lạnh bẩn; áp cao bất thường có thể do dàn nóng bẩn, thiếu gió giải nhiệt hoặc dư gas. Vì vậy cần đọc kèm nhiệt độ ống, dòng điện máy nén và tình trạng dàn.
Quy trình đo áp suất an toàn
- Kiểm tra tem máy: loại gas và lượng gas nạp sẵn. Không dùng đồng hồ, dây R22 cho máy R32/R410A.
- Đóng hai van tay trên đồng hồ, nối dây xanh vào cổng dịch vụ, đuổi khí trong dây theo hướng dẫn trước khi đọc.
- Bật máy chế độ làm lạnh, chờ chạy ổn định; với máy Inverter nên dùng chế độ chạy thử của hãng nếu có để máy nén chạy ổn định khi đo.
- Nạp bổ sung theo khối lượng, dùng cân; R410A là gas hỗn hợp nên nạp ở thể lỏng. R32 thuộc nhóm dễ cháy nhẹ, không để lửa, tia lửa gần khu vực làm việc.
- Lắp mới hoặc sau khi xì phải hút chân không trước khi nạp; xem lượng gas nạp thêm theo chiều dài ống trong bài tính chiều dài ống đồng và lượng gas nạp thêm.
Nhiều trường hợp máy kém lạnh không do gas mà do dàn bẩn hoặc vị trí dàn nóng bí gió; kiểm tra trước theo các bài tự vệ sinh máy lạnh và vị trí lắp dàn nóng, dàn lạnh.
Câu hỏi thường gặp
Đồng hồ R410A dùng cho R32 được không?
Nhiều bộ ghi dùng chung R410A và R32 vì áp suất hai gas gần nhau, như Tasco TB145BV, TB140SM II. Đọc nhiệt độ bão hòa phải dùng đúng vòng thang của gas đang đo.
Kim đồng hồ chỉ 0 khi máy đang chạy là sao?
Có thể van đồng hồ, đầu dây chưa ấn mở lõi van dịch vụ, hoặc hệ thống gần như hết gas. Kiểm tra kết nối trước khi kết luận.
Chỉ nhìn áp suất có biết đủ gas không?
Không đủ. Cần đối chiếu nhiệt độ ngoài trời, dòng điện, nhiệt độ ống và tài liệu hãng; cách chắc chắn nhất là thu hồi rồi nạp lại theo cân.
Đồng hồ điện tử có lợi gì?
Hiển thị số rõ, tự quy đổi đơn vị và nhiệt độ theo loại gas đã chọn, giảm sai khi đọc vòng thang nhỏ trên đồng hồ cơ.
Kết luận
Đọc đồng hồ nạp gas R32, R410A cần nhớ: đúng loại đồng hồ và dây, đọc áp dư, tra nhiệt độ bão hòa theo đúng gas và luôn đối chiếu tài liệu hãng máy. Xem bộ đồng hồ Tasco, Value, Hongsen tại danh mục đồng hồ nạp gas trên Nhavui.com, hoặc liên hệ Nhavui để được tư vấn bộ dụng cụ điện lạnh phù hợp.