Trả lời nhanh: Lượng gas nạp thêm cho máy lạnh được tính theo chiều dài ống lỏng thực tế vượt quá "chiều dài ống tiêu chuẩn" mà nhà sản xuất đã nạp sẵn gas: Gas nạp thêm (g) = (Chiều dài ống thực tế – Chiều dài tiêu chuẩn) × Lượng gas cho mỗi mét. Ví dụ, hướng dẫn lắp đặt Panasonic cho dòng 1HP (U9) ghi: lắp ở 10 m thì nạp thêm (10 – 7,5) × 10 g/m = 25 g. Ống ngắn hơn hoặc bằng chiều dài tiêu chuẩn thì không nạp thêm. Mọi con số phải lấy từ catalogue, sách hướng dẫn của đúng model máy.

Bài viết giải thích các thông số chiều dài ống trong catalogue, cách đo tuyến ống thực tế, công thức tính gas, ví dụ minh họa và lưu ý khi chọn ống đồng, nạp gas R32, R410A.

Bốn thông số chiều dài ống cần đọc trong catalogue

Trang thông số hoặc sách hướng dẫn lắp đặt máy lạnh thường có các mục sau:

  • Chiều dài ống tiêu chuẩn (còn gọi là chiều dài không cần nạp thêm gas): lượng gas nạp sẵn trong dàn nóng đã đủ cho chiều dài này.
  • Chiều dài ống tối đa: vượt quá mức này máy giảm hiệu suất, hồi dầu kém, hãng không bảo đảm vận hành.
  • Chênh lệch độ cao tối đa giữa dàn nóng và dàn lạnh.
  • Chiều dài tối thiểu: một số dòng có yêu cầu (ví dụ tài liệu lắp đặt một số dòng Daikin ghi tối thiểu 1,5 m); ống quá ngắn có thể gây ồn, rung hoặc dư gas.

Ví dụ từ trang sản phẩm trên Nhavui:

Model Ống lỏng/gas Chiều dài tiêu chuẩn Tối đa Chênh cao tối đa
Panasonic CS-XU9BKH-8 (1HP) 6,35/9,52 mm 7,5 m 20 m 15 m
Panasonic CU/CS-PU9AKH-8 (1HP) 6,35/9,52 mm 7,5 m 20 m 15 m
Panasonic CU/CS-XU24XKH-8 (2.5HP) 6/12 mm Xem catalogue 30 m 20 m
Daikin FTKB25YVMV/RKB25YVMV (1HP) 6,4/9,5 mm Xem catalogue 15 m 12 m

Xem trang máy lạnh Panasonic CS-XU9BKH-8 và điều hòa Daikin FTKB25YVMV/RKB25YVMV để đối chiếu đầy đủ.

Cách đo chiều dài ống thực tế

Chiều dài dùng để tính gas là chiều dài một chiều của ống lỏng (ống nhỏ) từ van dàn nóng đến đầu nối dàn lạnh, đo theo đúng tuyến đi:

  • Tính cả đoạn đi ngang, đoạn đứng lên xuống tầng, đoạn vòng qua dầm, cột.
  • Ống đi âm tường, âm trần: đo theo bản vẽ và đo lại khi đi ống chờ, ghi chú vào hồ sơ để khi lắp máy biết chính xác.
  • Không cộng chiều dài ống gas (ống lớn) vào, vì công thức của hãng tính theo ống lỏng.
  • Ống thừa không nên cuộn tròn sau dàn nóng; cắt đúng chiều dài cần thiết, chừa một đoạn ngắn đủ để loe lại khi cần.

Vị trí dàn nóng nên chốt từ giai đoạn đi ống chờ. Gợi ý chọn ống đồng, bảo ôn và phụ kiện có trong bài Vật tư điện lạnh cho nhà phố.

Công thức tính lượng gas nạp thêm

Công thức chung:

Gas nạp thêm = (L thực tế – L tiêu chuẩn) × g/m, trong đó g/m là lượng gas cho mỗi mét ống lỏng do hãng quy định cho từng model và cỡ ống.

Một số mốc tham khảo từ tài liệu lắp đặt của hãng:

  • Panasonic dòng 1HP (U9): chiều dài nạp thêm tính từ 7,5 m, 10 g/m (ví dụ trong hướng dẫn lắp đặt: 10 m → 25 g).
  • Daikin, một số dòng treo tường R32 (tài liệu lắp đặt dòng RXTM/RXTP tại châu Âu): ống lỏng ≤ 10 m không nạp thêm; trên 10 m thì R (kg) = (L – 10) × 0,020.
  • Dòng multi, máy công suất lớn: thường có g/m khác nhau theo cỡ ống lỏng và thêm lượng gas cho mỗi dàn lạnh; bắt buộc theo sách hướng dẫn.

Những con số trên chỉ để hiểu cách tính. Cùng một hãng, các dòng khác nhau có chiều dài tiêu chuẩn và g/m khác nhau; thợ phải đọc tem dàn nóng và sách hướng dẫn kèm máy.

Ví dụ tính cho nhà phố

Tình huống Cách tính Gas nạp thêm
Panasonic 1HP, dàn nóng ngoài ban công, ống 5 m 5 m < 7,5 m Không nạp thêm
Panasonic 1HP, ống 10 m (10 – 7,5) × 10 g/m 25 g
Panasonic 1HP, dàn nóng trên sân thượng, ống 18 m (18 – 7,5) × 10 g/m 105 g (vẫn dưới mức tối đa 20 m)
Máy theo công thức Daikin nêu trên, ống 14 m (14 – 10) × 0,020 kg 0,08 kg = 80 g

Nếu tuyến ống vượt chiều dài hoặc chênh cao tối đa của model, nên đổi vị trí dàn nóng hoặc chọn dòng máy cho phép ống dài hơn, thay vì cố nạp thêm gas.

Lưu ý khi chọn ống đồng và nạp gas

  • Đúng đường kính: theo cỡ đầu nối của máy (ví dụ 6,35/9,52 mm cho máy 1HP Panasonic). Cặp ống đồng LHCT kèm cách nhiệt có các cặp 6/10, 6/12, 6/16, 10/16, ống C1220 theo JIS H3300, dày thông dụng 0,7/0,8 mm.
  • Đủ độ dày thành ống: R32, R410A làm việc ở áp suất cao; chọn độ dày theo yêu cầu của hãng máy, tránh ống quá mỏng.
  • Hút chân không đường ống và dàn lạnh trước khi mở van; không xả đuổi khí bằng gas với máy R32.
  • Cân gas bằng cân điện tử: đồng hồ áp suất giúp theo dõi trạng thái, không đo được khối lượng gas đã nạp.
  • Đúng loại gas ghi trên tem máy. Gas lạnh R22, R32, R410A bán theo kg; R410A là hỗn hợp nên phải nạp ở thể lỏng.
  • Ghi lại lượng gas đã nạp thêm lên tem hoặc phiếu bảo hành để lần bảo trì sau đối chiếu.

Câu hỏi thường gặp

Ống ngắn hơn chiều dài tiêu chuẩn có cần xả bớt gas không?

Thông thường không. Chỉ xả bớt khi sách hướng dẫn của model yêu cầu; đa số máy dân dụng không yêu cầu với ống ngắn trong phạm vi cho phép.

Có thể nạp gas theo áp suất, không cần cân không?

Áp suất thay đổi theo nhiệt độ ngoài trời và tải phòng, nên không chính xác bằng cân. Cách đúng là cân theo lượng tính được, sau đó kiểm tra vận hành.

Ống dài 25 m cho máy 1HP có được không?

Với Panasonic CS-XU9BKH-8 (tối đa 20 m) hay Daikin FTKB25YVMV (tối đa 15 m) thì không nên. Hãy đổi vị trí dàn nóng hoặc chọn model cho phép ống dài hơn.

Vì sao công thức chỉ tính ống lỏng?

Phần lớn môi chất trong đường ống nằm ở ống lỏng, nên hãng quy định lượng gas theo chiều dài và cỡ ống lỏng.

Lời khuyên khi lắp đặt

Chốt vị trí dàn nóng sớm, đo tuyến ống thực tế, đối chiếu chiều dài tiêu chuẩn, tối đa và chênh cao trong catalogue của đúng model, rồi tính gas nạp thêm và cân chính xác. Xem cặp ống đồng, ống bảo ôn, gas lạnh, máy hút chân không và đồng hồ nạp gas trên Nhavui.com, hoặc gửi model máy và sơ đồ tuyến ống để Nhavui tư vấn vật tư phù hợp.