Trả lời nhanh: với bếp gia đình, dao nên chọn thép không gỉ cho dùng hằng ngày vì ít gỉ, dễ chăm sóc; dao thép carbon sắc và dễ mài nhưng phải lau khô ngay; dao gốm rất sắc, nhẹ nhưng giòn, chỉ để thái rau quả, thịt không xương. Thớt nên có ít nhất hai chiếc: thớt gỗ hoặc tre cho đồ chín, rau củ; thớt nhựa dễ rửa cho thịt cá sống. Tránh thớt kính, thớt đá vì làm cùn lưỡi dao nhanh.

Bài viết so sánh vật liệu từng nhóm dụng cụ sơ chế, kèm cách giữ vệ sinh và các thiết bị hỗ trợ sơ chế để căn bếp nhà bạn gọn, sạch và an toàn hơn.

Vì sao nên chọn dụng cụ sơ chế theo vật liệu

Dao, thớt, kéo, rổ là những thứ chạm trực tiếp vào thực phẩm sống mỗi ngày. Vật liệu quyết định ba điều: độ bền và độ sắc, khả năng giữ vệ sinh và công chăm sóc. Chọn sai vật liệu, dao nhanh cùn, thớt nứt, ẩm mốc, hoặc dễ lây chéo vi khuẩn giữa đồ sống và đồ chín.

Nếu bạn đang lên danh sách đồ dùng cho bếp mới, có thể tham khảo bài lập danh sách thiết bị cần có cho bếp nhà phố; bài này đi sâu vào riêng nhóm dụng cụ sơ chế.

Chọn dao theo vật liệu lưỡi

Vật liệu lưỡi Ưu điểm Hạn chế Hợp với
Thép không gỉ Ít gỉ, dễ rửa, giá đa dạng Một số loại mềm, cần mài thường xuyên hơn Dao đa năng hằng ngày
Thép carbon Sắc, dễ mài lại Dễ gỉ, xỉn màu nếu để ướt, gặp đồ chua Người nấu thường xuyên, chịu khó chăm sóc
Gốm (ceramic) Rất sắc, nhẹ, không gỉ, không ám mùi Giòn, dễ mẻ khi rơi, chặt xương hoặc đồ đông lạnh Thái rau quả, thịt cá không xương

Ngoài vật liệu lưỡi, hãy xem cán dao: cán nhựa hoặc cán bọc liền khối dễ vệ sinh; cán gỗ cầm ấm tay nhưng không nên ngâm nước lâu. Phần chuôi nối cán chắc, không hở khe để tránh đọng bẩn.

Một gia đình thường chỉ cần ba con dao: dao đa năng lưỡi dài để thái, dao nhỏ gọt củ quả và dao chặt dày bản cho xương. Không dùng dao gốm, dao mỏng để chặt xương.

Chọn thớt gỗ, tre hay nhựa

  • Thớt gỗ: mặt thớt êm, giữ lưỡi dao bền sắc. Nên chọn gỗ nguyên khối, thớ mịn, không nứt. Cần rửa ngay, dựng khô, không ngâm nước, không cho vào máy rửa chén.
  • Thớt tre: nhẹ, cứng hơn gỗ thường, ít thấm nước. Thớt tre ghép bằng keo nên chọn hàng có nguồn gốc rõ ràng, mặt ghép kín.
  • Thớt nhựa: nhẹ, rẻ, dễ cọ rửa, có thể phân màu riêng cho thịt sống, hải sản, rau củ. Khi mặt thớt có nhiều rãnh dao sâu, nên thay vì vết rãnh khó làm sạch.
  • Thớt kính, thớt đá: cứng, dễ lau nhưng làm cùn và mẻ lưỡi dao nhanh, dao dễ trượt. Chỉ nên dùng làm khay bày, không nên dùng để thái thường xuyên.

Nguyên tắc quan trọng nhất là tách thớt đồ sống và đồ chín. Có thể dùng hai màu thớt nhựa, hoặc một thớt nhựa cho đồ sống và một thớt gỗ cho đồ chín, trái cây.

Kéo bếp, dụng cụ gọt nạo và rổ rá

  • Kéo bếp: chọn lưỡi thép không gỉ, loại tháo rời được hai nửa để rửa sạch khe chốt. Kéo dùng cắt rau thơm, cắt thịt gà, mở bao bì thực phẩm.
  • Dụng cụ gọt, nạo: lưỡi thép không gỉ ít gỉ, cán vừa tay; nên có nắp hoặc chỗ treo để tránh đứt tay khi lấy trong ngăn kéo.
  • Rổ, rá, chậu rửa rau: inox bền, không ám mùi, chịu nước nóng; nhựa nhẹ, rẻ nhưng nên chọn nhựa dùng cho thực phẩm, tránh để gần nguồn nhiệt.

Thiết bị hỗ trợ sơ chế nên cân nhắc

Với gia đình nấu nhiều, vài thiết bị điện giúp giảm thời gian sơ chế:

  • Máy xay thịt nhỏ: máy xay thịt Philips HR1393 công suất 450W, cối 500 ml, xay khoảng 200 g thịt mỗi mẻ, lưỡi dao thép không gỉ, nặng 1,5 kg. Phù hợp xay thịt, rau củ, gia vị cho gia đình nhỏ.
  • Máy hỗ trợ làm sạch thực phẩm: máy khử khuẩn thực phẩm treo tường Nagakawa NAG3904 dùng công nghệ điện phân Hydroxyl hỗ trợ làm sạch rau củ, thịt cá khi sơ chế, công suất 90W, điện 220V/50Hz, kích thước 31 × 15,8 × 5 cm.
  • Kệ để dụng cụ rửa: kệ inox 304 Vanni KD-04D dạng lưới thoát nước, dùng để bàn chải cọ rửa, bọt biển, miếng rửa chén cho khô ráo, hạn chế ẩm mốc.

Giữ vệ sinh dao thớt đúng cách

  • Rửa dao, thớt ngay sau khi dùng bằng nước rửa chén, tráng sạch và lau khô hoặc dựng nghiêng cho thoát nước.
  • Không để dao ngâm trong bồn rửa: vừa nhanh gỉ, cùn lưỡi, vừa dễ đứt tay khi thò tay vào nước.
  • Cất dao trong giá hoặc khối cắm dao, không để lẫn trong ngăn kéo với dụng cụ khác.
  • Thớt gỗ có thể phơi nắng nhẹ, xoa dầu ăn mỏng định kỳ để hạn chế nứt.
  • Thay bọt biển, miếng rửa định kỳ và để chúng khô ráo giữa các lần dùng.

Câu hỏi thường gặp

Thớt gỗ hay thớt nhựa vệ sinh hơn?

Cả hai đều có thể vệ sinh tốt nếu rửa ngay và để khô. Thớt nhựa dễ cọ rửa, phân màu theo loại thực phẩm; thớt gỗ cần làm khô kỹ. Thớt nào có nhiều rãnh sâu, nứt hoặc mốc thì nên thay.

Dao gốm có dùng hằng ngày được không?

Được, nếu chỉ dùng thái rau quả, thịt cá không xương và dùng trên thớt gỗ hoặc nhựa. Không chặt, không bẻ lưỡi, không để rơi xuống sàn vì gốm dễ mẻ.

Có nên cho dao vào máy rửa chén không?

Nên làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất dao. Dao cán gỗ, dao thép carbon thường không nên cho vào máy rửa chén; rửa tay giúp lưỡi bền sắc lâu hơn.

Lời khuyên chọn mua

Bắt đầu với bộ tối thiểu: một dao đa năng thép không gỉ, một dao gọt nhỏ, một dao chặt, hai thớt tách đồ sống và đồ chín, một kéo bếp tháo rời được. Sau đó bổ sung thiết bị hỗ trợ theo thói quen nấu nướng.

Xem thêm các thiết bị sơ chế tại danh mục dụng cụ bếp của Nhavui, hoặc liên hệ Nhavui để được tư vấn sản phẩm phù hợp với căn bếp và số người trong gia đình.