Trả lời nhanh: chống thấm ngược là thi công lớp chống thấm ở mặt phía trong, ngược với hướng nước thấm vào, khi không thể tiếp cận mặt đón nước. Nên cân nhắc khi xử lý tầng hầm, hố pít thang máy, tường giáp nhà bên, tường chân móng hay bể ngầm đã xây xong. Nếu còn làm được ở mặt đón nước (chống thấm thuận), đó vẫn là phương án ưu tiên.

Chống thấm ngược khó hơn chống thấm thuận vì lớp vật liệu phải chịu áp lực nước đẩy từ phía sau, có xu hướng làm bong lớp phủ khỏi bề mặt. Bài viết giúp anh chị nhận biết khi nào cần áp dụng, nhóm vật liệu nào được hãng công bố dùng cho chống thấm ngược, quy trình cơ bản và các giới hạn cần biết.

Chống thấm thuận và chống thấm ngược khác nhau thế nào

• Chống thấm thuận: lớp chống thấm nằm ở phía nước tác động, như mặt trên sàn mái, mặt ngoài tường tầng hầm trước khi lấp đất, mặt trong bể chứa nước. Nước ép lớp vật liệu vào kết cấu, nên lớp chống thấm làm việc thuận lợi.
• Chống thấm ngược: lớp chống thấm nằm ở phía khô, như mặt trong tường tầng hầm đã lấp đất, mặt tường của mình khi nước thấm từ nhà bên. Nước đẩy lớp vật liệu ra khỏi bề mặt, nên vật liệu phải bám dính rất tốt hoặc thẩm thấu vào bên trong bê tông, vữa.

Vì vậy không phải vật liệu chống thấm nào cũng dùng được cho chống thấm ngược. Lớp màng quét chỉ bám trên bề mặt, nếu không được hãng công bố cho ứng dụng ngược, thường dễ phồng rộp khi gặp áp lực nước từ phía sau.

Khi nào nên cân nhắc chống thấm ngược

• Tầng hầm, tường chắn đất đã lấp đất: không thể đào ra để làm mặt ngoài.
• Hố pít thang máy: nước ngầm thấm từ đáy và vách hố.
• Tường giáp nhà bên: nhà xây sát, không có khe hở để thi công mặt ngoài; nước mưa ngấm từ phía nhà hàng xóm.
• Chân tường bị ẩm từ nền đất: ẩm mốc, bong sơn ở phần chân tường tầng trệt.
• Bể ngầm, bể tự hoại cần xử lý từ phía trong khi mặt ngoài nằm dưới đất.

Với tường ngoài, sàn mái, sân thượng còn tiếp cận được, nên chống thấm thuận như hướng dẫn trong bài chống thấm tường ngoài, chọn vật liệu theo bề mặt.

Vật liệu được hãng công bố cho chống thấm ngược

Theo tài liệu hãng trên các trang sản phẩm tại Nhavui.com, một số vật liệu có ghi rõ ứng dụng chống thấm ngược hoặc dùng cho tầng hầm, hố pít:

Ngoài ra, các vết nứt bê tông có nước rỉ cần xử lý riêng trước khi làm lớp chống thấm, ví dụ bằng nhựa epoxy bơm vết nứt Sikadur-752 theo hướng dẫn của Sika. Tài liệu INTOC-04 cũng lưu ý: bề mặt rò rỉ diện rộng hoặc áp lực nước rất cao cần thi công 2 lớp theo quy trình riêng của nhà sản xuất.

Quy trình chống thấm ngược cơ bản

• Tìm nguồn nước và mức độ: ẩm loang, rỉ nước hay chảy thành dòng; xác định có áp lực nước ngầm hay chỉ ẩm mao dẫn.
• Cạo bỏ lớp hoàn thiện: bóc sơn, bả, vữa trát bị mủn tới lớp bê tông hoặc vữa chắc; lớp sơn cũ không phải nền bám tốt.
• Xử lý điểm rò và vết nứt: mở rộng, trám vết nứt và điểm rò bằng vật liệu chuyên dụng trước.
• Làm sạch, làm ẩm bề mặt: vật liệu gốc xi măng và thẩm thấu thường yêu cầu bề mặt sạch, bão hòa ẩm nhưng không đọng nước; đọc kỹ yêu cầu của từng sản phẩm.
• Thi công đủ lớp theo hãng: đúng tỷ lệ pha, định mức và thời gian chờ giữa các lớp; lớp sau quét vuông góc lớp trước.
• Bảo dưỡng và lớp bảo vệ: bảo dưỡng ẩm theo hướng dẫn, phủ vữa bảo vệ nếu hệ yêu cầu, sau đó mới bả sơn hoàn thiện.

So sánh đặc tính chung giữa nhóm gốc xi măng và gốc PU có trong bài chống thấm gốc xi măng và gốc PU; với chống thấm ngược, nhóm gốc xi măng và thẩm thấu tinh thể thường được hãng công bố phù hợp hơn.

Giới hạn của chống thấm ngược cần biết

• Không chặn nước đi vào kết cấu: nước vẫn ngấm vào bê tông, tường từ phía ngoài; lớp chống thấm ngược chỉ giữ cho mặt trong khô. Cốt thép trong kết cấu vẫn chịu ẩm lâu dài.
• Phụ thuộc chất lượng nền: bê tông rỗ, vữa mủn làm lớp chống thấm bong theo nền; phải sửa nền trước.
• Áp lực nước lớn cần thiết kế riêng: tầng hầm sâu, mực nước ngầm cao nên có đơn vị chuyên môn khảo sát, có thể cần kết hợp bơm keo, giảm áp hoặc hệ thoát nước.
• Tường giáp nhà bên: nếu nguồn nước là máng xối, mái nhà bên bị hở, cần trao đổi xử lý nguồn nước trước; chống thấm ngược chỉ là giải pháp phía nhà mình.

Câu hỏi thường gặp

Chống thấm ngược có bền bằng chống thấm thuận không?
Thông thường chống thấm thuận cho hiệu quả và độ bền tốt hơn vì chặn nước từ phía đón nước. Chống thấm ngược là giải pháp khi không thể tiếp cận mặt đó, cần chọn đúng vật liệu và thi công kỹ.

Tường nhà bị thấm từ nhà bên cạnh xử lý thế nào?
Cạo bỏ lớp sơn bả bị hỏng tới nền chắc, xử lý vết nứt, rồi thi công vật liệu có công bố cho tường tiếp giáp nhà bên hoặc chống thấm ngược, ví dụ KOVA CT-11A Plus Tường (3 lớp) hoặc INTOC-04 theo hướng dẫn hãng, sau đó mới bả sơn lại.

Có thể quét sơn chống thấm thông thường ở mặt trong tường không?
Không nên nếu sản phẩm không được hãng công bố cho ứng dụng ngược. Lớp sơn dễ phồng rộp, bong tróc khi hơi ẩm và nước đẩy từ phía sau.

Chống thấm ngược xong bao lâu thì sơn được?
Tùy sản phẩm và hệ thi công. Cần chờ đủ thời gian bảo dưỡng và khô theo tài liệu hãng, kiểm tra bề mặt khô đều rồi mới bả và sơn.

Kết luận

Chống thấm ngược là lựa chọn cần thiết cho tầng hầm, hố pít, tường giáp nhà bên khi không thể tiếp cận mặt đón nước, nhưng phải dùng đúng vật liệu được hãng công bố cho ứng dụng ngược và xử lý nền kỹ. Anh chị có thể xem các sản phẩm INTOC, Weber, KOVA, Sika trong danh mục chống thấm trên Nhavui.com, hoặc gửi ảnh vị trí thấm để Nhavui tư vấn vật liệu và quy trình phù hợp.