Trả lời nhanh: số module của tủ điện = tổng module thực tế của mọi thiết bị lắp trên ray DIN + phần dự phòng, rồi làm tròn lên cỡ tủ có thật của hãng. Cách làm dễ áp dụng là cộng thêm khoảng 20–30% (tối thiểu 2–4 module) cho các mạch có thể phát sinh như điều hòa thêm phòng, bình nóng lạnh, sạc xe điện, máy bơm. Đừng đếm theo "số CB": một RCCB 2 cực hay RCBO có thể chiếm 2 module, nên đếm sai là tủ thiếu chỗ ngay khi lắp.

Bài viết này hướng dẫn cách đếm module chính xác theo thông số hãng, cách chừa dự phòng hợp lý và so sánh dải cỡ tủ của Schneider, Sino, MPE, Nanoco để chọn đúng kích thước ngay từ khi chôn đế tủ.

Module là gì và vì sao phải chừa dự phòng?

Module là đơn vị bề rộng trên thanh ray DIN. Theo thông số Sino công bố cho tủ E4FC, mỗi module rộng 18 mm. Một tủ "12 module" nghĩa là ray đủ chỗ cho tổng bề rộng tương đương 12 × 18 mm thiết bị.

Dự phòng cần thiết vì nhu cầu điện trong nhà gần như luôn tăng: thêm máy lạnh, thêm bình nóng lạnh, lắp máy bơm tăng áp, bếp từ, bộ sạc xe. Tủ âm tường đã chôn đế thì muốn đổi sang cỡ lớn hơn phải đục tường, trát và sơn lại. Chừa sẵn vài module trống rẻ hơn nhiều so với phải sửa sau này.

Bước 1: Đếm module thực tế của từng thiết bị

Hãy lấy danh sách thiết bị trong sơ đồ nguyên lý điện, rồi tra bề rộng từng thiết bị theo catalogue. Một số ví dụ theo thông số hãng:

Thiết bị Bề rộng theo hãng Số module
MCB 1 cực (ví dụ Schneider Easy9 1P, Sino SC68N 1 cực) 18 mm 1
MCB 2 cực 36 mm 2
RCCB Schneider Easy9 2P 30mA (EZ9R36240) 36 mm 2
RCBO Schneider Easy9 1P+N (EZ9D34616) 36 mm 2
RCBO Panasonic Compact 2P1E (BBPE) 72 × 18 mm 1

Hai thiết bị cùng chức năng RCBO nhưng một loại chiếm 2 module, loại compact chỉ chiếm 1 module. Vì thế phải tra đúng mã đã chọn. Nếu chưa rõ khi nào cần RCCB hay RCBO, xem bài phân biệt MCB, RCCB và RCBO. Ngoài CB, các thiết bị gắn ray như chống sét lan truyền, đèn báo pha, công tắc hẹn giờ, contactor cũng chiếm module.

Bước 2: Cộng phần dự phòng hợp lý

Sau khi có tổng module thực tế, cộng thêm phần dự phòng:

  • Tủ phòng, tủ nhỏ (dưới 6 module): chừa tối thiểu 1–2 module.
  • Tủ tầng, tủ căn hộ: khoảng 20–30% hoặc tối thiểu 2–4 module.
  • Tủ tổng nhà phố nhiều tầng: nên tính thêm mạch cho các nhu cầu đã dự kiến như sạc xe, điện mặt trời, máy bơm, rồi mới cộng 20–30%.

Phần trăm trên là cách làm thực tế để có chỗ cho mạch phát sinh, không phải tiêu chuẩn bắt buộc. Con số cuối cùng nên được kỹ sư hoặc thợ điện chốt theo bản vẽ.

Bước 3: Làm tròn lên cỡ tủ có thật của hãng

Mỗi hãng chỉ sản xuất một số cỡ nhất định, nên sau khi tính xong phải làm tròn lên cỡ gần nhất. So sánh dải cỡ theo thông số hãng:

Dòng tủ Cỡ có sẵn Kiểu lắp, IP
Schneider Resi9 MP 4, 6, 8, 12 module Âm tường, IP40
Sino E4FC 2/4, 3/6, 4/8, 8/12, 14/18 module Âm tường, IP40
Sino E4MX 2–48 module (1 tầng 2–16, 2 tầng tới 32, 3 tầng tới 48) Âm tường, IP40
MPE Seri T T4, T6, T10, T14, T20, T24, T32, T40 Âm tường, thân thép
MPE Seri WP 4, 6, 9, 12, 18, 24, 36 module Lắp nổi, IP66
Nanoco NDP104P / NDP108P 2–4 / 4–8 module Âm tường, mặt nhựa

Lưu ý cách ghi của Sino: "8/12" nghĩa là tủ lắp được từ 8 đến 12 module tùy thiết bị. Khi tính dự phòng, hãy so với con số lớn nhưng vẫn để vài module trống thật sự.

Ví dụ tính cho tủ tổng và tủ căn hộ

Tủ tổng nhà phố 3 tầng (cấp điện xuống tủ từng tầng):

  • CB tổng 2 cực: 2 module; RCCB 2 cực: 2 module.
  • 3 MCB 2 cực cấp cho 3 tủ tầng: 6 module.
  • 1 MCB 1 cực cho máy bơm: 1 module.
  • Tổng: 11 module. Dự phòng khoảng 25% ≈ 3 module → cần 14 module. Có thể chọn MPE T14 hoặc Sino E4FC 14/18.

Tủ căn hộ 2 phòng ngủ:

  • CB tổng 2 cực: 2 module; RCCB 2 cực: 2 module.
  • 8 MCB 1 cực (chiếu sáng, ổ cắm, điều hòa từng phòng, bếp): 8 module.
  • 2 RCBO Easy9 1P+N cho bình nóng lạnh 2 phòng tắm: 4 module.
  • Tổng: 16 module. Dự phòng 4 module → 20 module. Chọn tủ 2 tầng như MPE T20, T24 hoặc Sino E4MX 16/24.

Nếu ở ví dụ căn hộ dùng RCBO compact 1 module, tổng chỉ còn 14 module. Đây là lý do nên chốt mã thiết bị trước khi chốt cỡ tủ.

Những điểm hay bị quên khi chọn cỡ tủ

  • Thanh cái N và E: đủ số lỗ đấu cho tất cả mạch, kể cả mạch dự phòng.
  • Không gian đi dây: tủ chật làm dây bị ép, khó đấu nối và tản nhiệt kém; không nên lắp kín 100% ray.
  • Chiều sâu và kích thước đế âm: kiểm tra với độ dày tường, ví dụ Schneider Resi9 MP sâu 98 mm, Nanoco NDP104P sâu 65 mm.
  • Nắp che module trống: vị trí trống phải được che kín để không chạm vào phần mang điện.
  • Kiểu lắp: âm tường hay nổi tường ảnh hưởng đến cách chọn tủ ngay từ giai đoạn thô.

Câu hỏi thường gặp

Chừa bao nhiêu module dự phòng là đủ?
Cách làm phổ biến là 20–30% tổng module, tối thiểu 2–4 module cho tủ tầng, tủ căn hộ. Nhà có kế hoạch lắp thêm thiết bị công suất lớn nên tính riêng mạch đó trước.

RCCB 2 cực chiếm mấy module?
Tùy mã. Ví dụ RCCB Schneider Easy9 2P EZ9R36240 rộng 36 mm, tức 2 module. Luôn tra catalogue của đúng mã thiết bị.

Tủ lớn hơn nhu cầu có sao không?
Không ảnh hưởng an toàn nếu che kín vị trí trống, chỉ tốn chỗ trên tường. Tủ thiếu chỗ mới là vấn đề vì không thể lắp thêm mạch.

Có thể ghép thêm tủ phụ khi tủ chính hết chỗ không?
Có thể lắp thêm tủ phụ, nhưng cần thợ điện tính lại dây cấp, CB bảo vệ và vị trí lắp. Chừa dự phòng ngay từ đầu vẫn gọn và an toàn hơn.

Kết luận

Tính đúng số module là đếm theo bề rộng thực tế của từng mã thiết bị, cộng 20–30% dự phòng rồi làm tròn lên cỡ tủ có sẵn của hãng. Cần xem đầy đủ các dòng tủ Schneider, Sino, MPE, Nanoco, Panasonic, anh chị tham khảo danh mục tủ điện tại Nhavui.com hoặc gửi sơ đồ điện cho đội ngũ Nhavui để được tư vấn chọn tủ và thiết bị đồng bộ.