Danh mục dây và cáp điện Cadivi có rất nhiều dòng, mã và tiết diện khác nhau. Tuy nhiên, với một căn nhà phố thông thường, hệ thống điện thực tế chủ yếu xoay quanh một số nhóm dây chính.
Chỉ cần hiểu rõ CV/LF, VCm – VCmd, DK-CVV và dây tiếp địa TE/TER, sau đó chọn đúng tiết diện theo từng mạch điện, bạn đã có thể hình dung tương đối đầy đủ cách bố trí dây cho cả căn nhà.
Chọn nhanh cho nhà phố: Mạch đèn thường dùng CV/LF 1,5 mm²; mạch ổ cắm 2,5 mm²; bình nóng lạnh, bếp từ hoặc thiết bị công suất lớn nên đi tuyến riêng 4 – 6 mm²; tuyến chính dùng khoảng 10 – 16 mm²; đoạn từ công tơ vào nhà dùng cáp điện kế DK-CVV; dây tiếp địa TE/TER màu vàng – xanh đi cùng các mạch cần bảo vệ.
Một căn nhà phố thường dùng những loại dây nào?
| Loại dây | Cấu tạo | Vai trò trong nhà phố |
|---|---|---|
| CV / CV-LF – Dây đơn | Ruột đồng bện + 1 lớp cách điện PVC | Dùng chủ yếu cho các tuyến điện cố định, đi âm tường hoặc luồn ống |
| VCm / VCmd – Dây mềm, dây đôi mềm | Ruột đồng gồm nhiều sợi nhỏ + cách điện PVC | Đấu nối tủ điện, thiết bị, đi nổi trong nẹp hoặc các vị trí cần dây mềm |
| DK-CVV – Cáp điện kế | Nhiều lõi, có lớp vỏ bọc ngoài | Dùng cho đoạn từ lưới điện đến công tơ hoặc từ công tơ vào nhà |
| TE / TER – Dây tiếp địa | Ruột đồng, vỏ nhận diện vàng – xanh | Nối đất bảo vệ thiết bị và hệ thống điện |
Điểm dễ nhận biết giữa dây và cáp là cấu tạo bảo vệ bên ngoài.
Dây điện như CV hoặc VCm chủ yếu có lớp cách điện quanh ruột dẫn, vì vậy thường được luồn trong ống hoặc bố trí ở vị trí có bảo vệ cơ học. Trong khi đó, cáp điện có thêm lớp vỏ ngoài, phù hợp hơn với những tuyến cần khả năng bảo vệ cao hơn trước va đập, độ ẩm hoặc điều kiện môi trường.
Dây đơn CV/LF – nhóm dây sử dụng nhiều trong nhà phố
CV là dòng dây ruột đồng, cách điện PVC. Với dòng CV/LF, hậu tố LF là viết tắt của Lead Free, chỉ lớp cách điện PVC không chì.
Đây là nhóm dây rất quen thuộc trong hệ thống điện dân dụng và thường được sử dụng cho các tuyến điện cố định trong nhà.
Thông số chính của CV/LF:
-
Điện áp định mức: 0,6/1 kV
-
Nhiệt độ ruột dẫn tối đa: 75°C
-
Tiêu chuẩn: AS/NZS 5000.1
-
Ruột dẫn bằng đồng bện
-
Nhiều lựa chọn tiết diện
Ví dụ, dây CV/LF 2,5 mm² có cấu tạo ruột dẫn gồm 7 sợi đồng đường kính 0,67 mm.
Các tiết diện thường gặp gồm:
1 – 1,5 – 2,5 – 4 – 6 – 10 – 16 mm²
CV/LF thường được dùng ở đâu?
Trong nhà phố, CV/LF có thể sử dụng cho:
-
Mạch chiếu sáng
-
Mạch ổ cắm
-
Tuyến cấp điện cho từng tầng
-
Tuyến riêng cho thiết bị công suất lớn
-
Tuyến nguồn chính từ tủ điện
-
Các đường dây cố định luồn trong ống
Ruột dẫn có độ cứng tương đối giúp dây giữ form tốt khi luồn ống và thuận tiện khi kéo trên những tuyến cố định.
Khi nào không nên ưu tiên CV/LF?
CV/LF không phải lựa chọn thuận tiện nhất đối với các vị trí:
-
Cần uốn dây nhiều
-
Có nhiều góc hẹp
-
Đấu nối vào thiết bị thường xuyên rung động
-
Dây cần di chuyển hoặc thay đổi vị trí
Trong những trường hợp này, dây mềm VCm thường dễ thi công hơn.
Dây mềm VCm và VCmd – phù hợp cho đấu nối linh hoạt
Chữ “m” trong VCm thể hiện đặc tính mềm của dây.
Khác với CV có ruột dẫn gồm ít sợi đồng lớn hơn, VCm sử dụng nhiều sợi đồng nhỏ xoắn lại với nhau. Nhờ đó dây mềm, dễ uốn và thuận tiện hơn khi đấu nối.
Ví dụ:
-
VCm 2,5 mm²: 50 sợi đồng Ø0,25 mm
-
CV 2,5 mm²: 7 sợi đồng Ø0,67 mm
Cùng một tiết diện danh định, nhưng cấu tạo nhiều sợi nhỏ giúp VCm linh hoạt hơn rõ rệt.
Thông số chính của VCm
-
Nhiệt độ ruột dẫn tối đa: 70°C
-
Tiêu chuẩn: IEC 60227-3
-
0,5 – 1 mm²: điện áp 300/500V
-
Từ 1,5 mm² trở lên: điện áp 450/750V
Các tiết diện thường gặp:
0,5 – 0,75 – 1 – 1,5 – 2,5 – 4 – 6 mm²
Một điểm đáng chú ý là các tiết diện nhỏ 0,5 và 0,75 mm² có ở dòng dây mềm VCm, phù hợp với nhiều mạch điều khiển hoặc đấu nối công suất nhỏ.
Dây VCmd là gì?
VCmd là dây đôi mềm dạng dẹt, gồm hai lõi đặt song song và liên kết với nhau.
Các cỡ phổ biến gồm:
2x0,5 – 2x0,75 – 2x1 – 2x1,5 – 2x2,5 mm²
VCmd đặc biệt thuận tiện khi đi nổi trong nẹp nhựa vì chỉ cần kéo một dây đôi thay vì kéo riêng từng lõi.
Ngoài ra còn có:
-
VCmo: dây mềm có dạng vỏ oval, thường dùng làm dây nguồn thiết bị
-
VCmt: dây mềm có vỏ tròn hai lớp, phù hợp hơn với những vị trí cần tăng khả năng bảo vệ
VCm và VCmd thường dùng ở đâu?
Trong nhà phố, nhóm dây mềm thường phù hợp cho:
-
Đấu nối trong tủ điện
-
Đấu nối aptomat
-
Dây nguồn thiết bị
-
Mạch điều khiển
-
Đi nổi trong nẹp
-
Đèn LED trang trí
-
Nhà cải tạo cần kéo dây qua tuyến ống có sẵn
-
Các vị trí có nhiều góc uốn hoặc không gian hẹp
Lưu ý khi đấu dây mềm vào aptomat
Khi VCm được đấu vào aptomat hoặc domino, nên sử dụng đầu cos pin – ferrule.
Ruột VCm gồm nhiều sợi đồng nhỏ. Nếu siết vít trực tiếp không đúng kỹ thuật, các sợi đồng có thể bị xòe hoặc phân tán, làm giảm chất lượng tiếp xúc tại điểm đấu nối.
Dùng ferrule giúp gom toàn bộ sợi đồng lại thành một đầu nối chắc chắn và thuận tiện hơn khi siết vào thiết bị.
Cáp điện kế DK-CVV – dùng cho đoạn từ công tơ vào nhà
DK là viết tắt của điện kế.
DK-CVV là cáp chuyên dùng cho các tuyến liên quan đến công tơ điện, có cấu tạo gồm ruột đồng, lớp cách điện PVC và lớp vỏ PVC bên ngoài.
Thông số cơ bản:
-
Điện áp định mức: 0,6/1 kV
-
Tiêu chuẩn: TCVN 5935-1 / IEC 60502-1
-
Có loại 2 lõi cho điện 1 pha
-
Có loại 4 lõi hoặc 3+1 cho hệ thống điện 3 pha
Với nhà phố, các cỡ thường gặp gồm:
DK-CVV 2x6, 2x10 và 2x16 mm²
Trong đó:
-
Nhà phố tải vừa có thể gặp cấu hình 2x10 mm²
-
Nhà nhiều tầng, nhiều điều hòa hoặc có nhiều thiết bị công suất lớn có thể cần 2x16 mm²
Tuy nhiên, trước khi mua cáp điện kế, nên kiểm tra yêu cầu của đơn vị điện lực tại khu vực vì chủng loại và tiết diện sử dụng có thể được quy định theo từng trường hợp đấu nối thực tế.
Khi nào nhà phố cần dùng cáp CVV hoặc CXV?
Phần lớn dây điện bên trong nhà phố có thể sử dụng CV/LF luồn ống. Tuy nhiên, khi tuyến điện đi ra ngoài khu vực được che chắn, nên cân nhắc các loại cáp có vỏ bảo vệ như CVV hoặc CXV.
Một số trường hợp thường gặp:
-
Cấp điện cho nhà xe hoặc nhà kho
-
Cấp nguồn máy bơm
-
Điện sân vườn
-
Hệ thống tưới
-
Đèn ngoài trời
-
Tuyến điện sân thượng
-
Đường dây đi từ nhà ra cổng
-
Tuyến chôn ngầm dưới sân
CVV sử dụng cách điện PVC và vỏ PVC, phù hợp với nhiều nhu cầu cấp nguồn ngoài khu vực trong nhà.
CXV sử dụng cách điện XLPE, có khả năng làm việc ở nhiệt độ ruột dẫn cao hơn.
Với tuyến chôn trực tiếp trong đất, có thể cần loại cáp có giáp bảo vệ như:
-
CVV/DSTA
-
CXV/DSTA
Hoặc sử dụng cáp phù hợp luồn trong ống HDPE trước khi chôn.
Nếu căn nhà không có sân vườn, nhà phụ hoặc tuyến điện ngoài trời thì nhu cầu sử dụng CVV và CXV sẽ ít hơn đáng kể.
Dây tiếp địa TE/TER – phần không nên bỏ qua
TE/TER là dây dùng cho hệ thống tiếp địa và bảo vệ an toàn điện.
Dây có ruột dẫn bằng đồng và lớp cách điện nhận diện vàng – xanh lá, giúp dễ dàng phân biệt với dây pha và dây trung tính.
Các tiết diện thường gặp trong nhà phố:
1,5 – 2,5 – 4 – 6 – 10 – 16 mm²
Màu vàng – xanh có vai trò nhận diện rất quan trọng. Khi kiểm tra hoặc bảo trì hệ thống điện, thợ có thể nhanh chóng nhận biết đây là dây bảo vệ nối đất.
Chọn tiết diện dây tiếp địa như thế nào?
Theo nguyên tắc được nêu trong bảng tham khảo:
-
Dây pha ≤ 16 mm² → dây tiếp địa bằng tiết diện dây pha
-
Dây pha từ 16 – 35 mm² → dây tiếp địa 16 mm²
-
Dây pha > 35 mm² → dây tiếp địa tối thiểu bằng 1/2 tiết diện dây pha
Với nhà phố thông thường, trường hợp đầu tiên thường gặp nhiều nhất.
Ví dụ:
Mạch ổ cắm dùng dây pha 2,5 mm² → dây tiếp địa cũng dùng 2,5 mm².
Ba bước chọn tiết diện dây điện cho nhà phố
Chọn tiết diện dây không nên chỉ dựa vào thói quen hoặc nhìn công suất thiết bị. Cách đơn giản hơn là đi qua ba bước cơ bản.
Bước 1 – Tính dòng điện làm việc
Với điện 1 pha 220V:
I (A) = P (W) ÷ 220
Ví dụ:
Bình nóng lạnh công suất 4.000W:
I = 4.000 ÷ 220 ≈ 18A
Bước 2 – Chọn tiết diện theo dòng
Một cách ước lượng nhanh đối với dây đồng luồn ống trong nhà là sử dụng mật độ dòng khoảng:
5 – 6A/mm²
Với tải khoảng 18A:
18 ÷ 6 ≈ 3 mm²
Do không có cỡ tiêu chuẩn 3 mm² nên có thể chọn lên cỡ tiếp theo:
4 mm²
Bước 3 – Xem lại điều kiện lắp đặt
Không nên chỉ nhìn vào công suất tải.
Một số trường hợp cần cân nhắc tăng tiết diện gồm:
-
Tuyến dây dài
-
Nhiều dây đi chung một ống
-
Khu vực có nhiệt độ môi trường cao
-
Tuyến chạy trong trần mái
-
Tuyến đi dọc tường chịu nắng nhiều
Nhà phố cao tầng đặc biệt cần chú ý chiều dài đường dây từ tủ điện tầng trệt lên các tầng trên.
Bảng tham khảo tiết diện dây theo công suất
Áp dụng để ước lượng nhanh với điện 1 pha 220V, dây đồng luồn ống trong nhà và tuyến không quá dài:
| Tiết diện | Dòng tham khảo | Công suất tham khảo | Ứng dụng |
|---|---|---|---|
| 1 mm² | ~6A | ~1.300W | Chuông cửa, cảm biến, đèn nhỏ |
| 1,5 mm² | ~9A | ~2.000W | Mạch đèn, quạt trần, quạt hút |
| 2,5 mm² | ~15A | ~3.300W | Ổ cắm, tủ lạnh, máy giặt, một số điều hòa |
| 4 mm² | ~24A | ~5.200W | Bình nóng lạnh, điều hòa lớn, ổ cắm bếp |
| 6 mm² | ~32A | ~7.000W | Bếp từ đôi, tuyến cấp tầng |
| 10 mm² | ~50A | ~11.000W | Tuyến chính nhà phố tải vừa |
| 16 mm² | ~80A | ~17.500W | Tuyến chính nhà nhiều tầng, tải lớn |
Các con số trên phù hợp để ước lượng sơ bộ khi lựa chọn vật tư.
Với công trình có hồ sơ thiết kế điện, nên tra bảng dòng điện cho phép chính thức theo đúng loại dây và điều kiện lắp đặt thực tế.
Cấu hình đi dây tham khảo cho nhà phố 1 trệt 2 lầu
Ví dụ căn nhà:
-
Ngang 4 m
-
Dài 16 m
-
1 trệt + 2 lầu
-
Khoảng 190 m² sàn
-
3 điều hòa
-
2 bình nóng lạnh
-
1 bếp từ
Có thể tham khảo cấu hình sau:
| Hạng mục | Loại dây | Tiết diện | Ước lượng |
|---|---|---|---|
| Công tơ → tủ điện tổng | DK-CVV | 2x10 | 10 – 15 m |
| Tủ tổng → tủ tầng | CV/LF | 6 mm² | Khoảng 40 m |
| Mạch ổ cắm | CV/LF | 2,5 mm² | Khoảng 300 m |
| Mạch đèn, công tắc | CV/LF | 1,5 mm² | Khoảng 250 m |
| Tuyến riêng cho 3 điều hòa | CV/LF | 2,5 – 4 mm² | Khoảng 80 m |
| Tuyến riêng cho 2 bình nóng lạnh | CV/LF | 4 mm² | Khoảng 40 m |
| Tuyến riêng bếp từ | CV/LF | 4 – 6 mm² | Khoảng 15 m |
| Dây tiếp địa | TE/TER | 2,5 và 6 mm² | Khoảng 150 m |
| Đấu nối tủ, nẹp nổi, đèn trang trí | VCm / VCmd | 1,5 – 2x1,5 mm² | Khoảng 40 m |
Số lượng trên chỉ mang tính tham khảo.
Thực tế còn phụ thuộc vào:
-
Mặt bằng căn nhà
-
Số lượng ổ cắm
-
Số lượng thiết bị
-
Vị trí tủ điện
-
Cách chia tầng
-
Đường đi của ống điện
Khi dự trù vật tư, có thể tính thêm khoảng 10% chiều dài cho phần hao hụt khi kéo dây và đấu nối.
Chọn loại dây theo từng vị trí sử dụng
| Vị trí | Loại dây tham khảo | Tiết diện |
|---|---|---|
| Lưới điện → công tơ → nhà | DK-CVV | 2x6 – 2x16 |
| Tủ tổng → các tầng | CV/LF | Khoảng 6 mm² |
| Mạch ổ cắm | CV/LF | 2,5 mm² |
| Mạch đèn, công tắc | CV/LF hoặc VCm | 1,5 mm² |
| Điều hòa, bình nóng lạnh, bếp từ | CV/LF đi tuyến riêng | 2,5 – 6 mm² |
| Đấu nối trong tủ điện | VCm + đầu cos pin | Theo dòng nhánh |
| Đi nổi trong nẹp | VCmd | 2x1,5 – 2x2,5 mm² |
| Sân vườn, nhà xe, máy bơm | CVV hoặc VCmt | Theo tải |
| Chôn ngầm dưới sân | CVV/DSTA hoặc cáp luồn ống HDPE | Theo tải |
| Hệ thống tiếp địa | TE/TER vàng – xanh | Theo tiết diện dây pha |
Năm lỗi thường gặp khi chọn dây điện cho nhà phố
1. Chọn dây chỉ dựa vào giá
Dây điện là hạng mục nằm âm trong tường và sử dụng trong thời gian rất dài.
Tiết kiệm bằng cách giảm tiết diện không phải lúc nào cũng hợp lý. Với những mạch có tải cao, dây quá nhỏ có thể làm tăng nhiệt độ trong quá trình sử dụng.
2. Không tính chiều dài đường dây
Cùng một thiết bị nhưng tuyến dây dài 10 m và 40 m không hoàn toàn giống nhau.
Nhà phố nhiều tầng cần đặc biệt chú ý những tuyến đi từ tủ điện tầng trệt lên sân thượng hoặc thiết bị đặt xa tủ điện.
3. Không tách riêng thiết bị công suất lớn
Các thiết bị như:
-
Bình nóng lạnh
-
Bếp từ
-
Điều hòa
nên được bố trí mạch riêng và aptomat riêng, thay vì dùng chung với mạch ổ cắm thông thường.
4. Đi quá nhiều dây trong cùng một ống
Nhồi quá nhiều dây vào một ống vừa làm việc kéo dây khó khăn, vừa ảnh hưởng khả năng tản nhiệt.
Khi thiết kế hệ thống ống điện, nên chừa đủ không gian để dễ thi công và thuận tiện thay thế về sau.
5. Bỏ qua dây tiếp địa
Dây tiếp địa không trực tiếp làm thiết bị hoạt động nên đôi khi dễ bị xem nhẹ.
Tuy nhiên, đây là một phần quan trọng trong hệ thống bảo vệ an toàn điện, đặc biệt đối với ổ cắm và những thiết bị có vỏ kim loại.
Câu hỏi thường gặp
Nhà phố 1 trệt 2 lầu nên dùng dây cỡ nào?
Một cấu hình tham khảo:
-
Tuyến chính: khoảng 10 mm²
-
Tuyến ra từng tầng: 6 mm²
-
Ổ cắm: 2,5 mm²
-
Chiếu sáng: 1,5 mm²
-
Thiết bị công suất lớn: khoảng 4 – 6 mm² và đi tuyến riêng
Tiết diện cuối cùng vẫn cần được xác định theo tải và chiều dài thực tế.
Cáp điện kế nên dùng cỡ nào?
Nhà tải vừa thường gặp DK-CVV 2x10 mm².
Nhà nhiều tầng hoặc nhiều thiết bị công suất lớn có thể cần 2x16 mm².
Nên kiểm tra yêu cầu của đơn vị điện lực trước khi đặt hàng.
Dây và cáp khác nhau như thế nào?
Dây thường có lớp cách điện quanh ruột dẫn và được bố trí trong ống hoặc khu vực được bảo vệ.
Cáp có thêm lớp vỏ bọc ngoài nên phù hợp hơn với những tuyến cần khả năng bảo vệ cơ học và môi trường cao hơn.
VCm có đi âm tường được không?
Có thể sử dụng khi dây được luồn trong hệ thống ống bảo vệ và chọn đúng tiết diện.
Điểm cần chú ý là khi VCm đấu vào aptomat hoặc domino nên sử dụng ferrule để gom các sợi đồng.
Dây tiếp địa có cần dùng màu vàng – xanh không?
Màu vàng – xanh giúp nhận diện dây nối đất bảo vệ, hạn chế nhầm lẫn khi thi công và bảo trì hệ thống điện.
Làm sao nhận biết dây Cadivi?
Trên thân dây thường thể hiện các thông tin như:
-
Thương hiệu
-
Loại dây
-
Tiết diện
-
Cấu tạo ruột dẫn
-
Điện áp
-
Tiêu chuẩn sản phẩm
Khi mua nguyên cuộn, nên kiểm tra đầy đủ nhãn, mã sản phẩm và thông tin trên bao bì.
Tóm tắt: chọn dây nhà phố trong 30 giây
-
Mạch đèn: CV/LF 1,5 mm²
-
Mạch ổ cắm: CV/LF 2,5 mm²
-
Bình nóng lạnh, bếp từ, điều hòa lớn: CV/LF 4 – 6 mm², đi tuyến riêng
-
Tuyến cấp tầng: CV/LF khoảng 6 mm²
-
Tuyến nguồn chính: CV/LF khoảng 10 – 16 mm²
-
Từ công tơ vào nhà: DK-CVV 2x10 hoặc 2x16
-
Đấu nối tủ điện: VCm, nên dùng đầu cos pin
-
Đi nổi trong nẹp: VCmd
-
Ngoài trời: CVV hoặc loại cáp phù hợp
-
Chôn ngầm: cáp có giáp hoặc luồn ống bảo vệ
-
Dây tiếp địa: TE/TER vàng – xanh
-
Tuyến dài hoặc nhiều dây chung ống: cần kiểm tra lại tiết diện trước khi thi công
Việc chọn dây điện cho nhà phố không quá phức tạp nếu tách rõ từng nhu cầu: dây nào dùng cho tuyến cố định, dây nào dùng để đấu nối, tuyến nào cần cáp có vỏ bảo vệ và mỗi mạch cần tiết diện bao nhiêu.
Xác định đúng ngay từ đầu sẽ giúp việc dự trù vật tư đơn giản hơn, thi công thuận tiện hơn và hạn chế phải thay đổi hệ thống điện sau khi công trình đã hoàn thiện.
Danh mục liên quan: Dây & cáp điện Dây đơn cứng Dây đơn mềmCông trình liên quan: Nhà phố tiết kiệm Nhà phố tiêu chuẩn Nhà phố trung cấp Nhà phố cao cấp Nhà phố cao cấp đặc biệt Nhà phố trung cấp nâng cao
Thương hiệu liên quan: Cadivi