Trả lời nhanh: vít gỗ có ren thưa, sâu và mũi nhọn để cắt thớ gỗ; vít sắt (vít bắt kim loại) có ren dày và mịn hơn để ăn vào thép mỏng hoặc tôn, thường cần khoan mồi trước; vít tự khoan có đầu mũi giống mũi khoan nên tự khoan lỗ và tạo ren trên thép tấm trong một lần bắt. Nguyên tắc chọn: vật liệu nào dùng vít thiết kế cho vật liệu đó, và bắt vào tường gạch, bê tông thì luôn dùng kèm tắc kê.

Nhận biết nhanh ba loại vít

Có thể phân biệt bằng mắt thường qua ba chi tiết: bước ren (khoảng cách giữa hai vòng ren), hình dạng mũi và loại đầu vít.

Đặc điểm Vít gỗ Vít sắt (bắt kim loại) Vít tự khoan
Bước ren Thưa, ren sâu Dày, mịn hơn Dày, có mũi khoan ở đầu
Mũi vít Nhọn Nhọn hoặc tù Dạng mũi khoan có rãnh thoát phoi
Cần khoan mồi Gỗ cứng, gần mép nên khoan Thường cần với thép Không cần với thép tấm trong phạm vi cho phép
Vật liệu phù hợp Gỗ tự nhiên, ván ép, MDF, kết hợp tắc kê Tôn, thép mỏng, khung kim loại Thép tấm, xà gồ, khung thép hộp
Đầu vít thường gặp Đầu bằng, đầu dù Đầu dù, đầu bằng Đầu lục giác có long đền, đầu dù

Trên thị trường, tên gọi có thể khác nhau theo vùng: vít ren thưa, vít pake, vít bắn tôn, vít kèo… Khi mua, hãy mô tả vật liệu cần bắt và độ dày để người bán chọn đúng loại.

Vít gỗ: ren thưa để giữ trong thớ gỗ

Ren thưa và sâu giúp vít cắt vào thớ gỗ, ôm một khối lượng gỗ lớn quanh mỗi vòng ren nên lực giữ cao. Một số vít gỗ có đoạn thân trơn gần đầu để kéo hai tấm gỗ ép sát vào nhau.

  • Gỗ cứng hoặc bắt gần mép: nên khoan mồi nhỏ hơn đường kính lõi vít để tránh nứt gỗ.
  • Ván MDF, ván dăm: tránh bắt sát cạnh ván, tránh siết quá lực làm hỏng lỗ.
  • Bắt vào tường: vít ren thưa dùng kèm tắc kê nhựa là cách phổ biến để treo kệ, tủ, máng điện.

Ví dụ, vít ren thưa đầu bằng mạ kẽm tại Nhavui.com có các quy cách từ 3.0×20 mm đến 6.0×60 mm, dùng trực tiếp cho vật liệu phù hợp hoặc kết hợp tắc kê nhựa khi bắt vào tường gạch, bê tông.

Vít sắt: ren mịn để bám kim loại

Kim loại không có thớ như gỗ, nên vít cần ren dày và mịn hơn để có nhiều vòng ren cùng tiếp xúc với lớp thép mỏng. Với thép tấm dày hoặc khung thép, thường phải khoan mồi đúng cỡ trước rồi mới bắt vít.

Nếu dùng vít gỗ bắt vào tôn hoặc thép mỏng, ren thưa sẽ chỉ có ít vòng ăn vào kim loại, dễ trượt ren và lỏng khi rung. Ngược lại, vít ren mịn bắt vào gỗ mềm thì lực giữ kém và dễ tuột.

Vít tự khoan: khoan, taro và siết trong một lần

Vít tự khoan có đầu dạng mũi khoan, khi bắt bằng máy sẽ khoan thủng thép tấm, sau đó phần ren tự tạo ren và siết chặt. Loại này được tiêu chuẩn hóa trong DIN 7504 và ISO 15480, trong đó mỗi cỡ ren có một dải chiều dày thép mà mũi vít khoan được.

  • Chọn theo tổng chiều dày: cộng chiều dày tất cả các lớp cần bắt; phần mũi khoan phải xuyên hết trước khi ren bắt đầu ăn vào.
  • Lợp tôn: chọn vít có long đền cao su để kín nước tại lỗ vít.
  • Tốc độ máy: dùng máy bắn vít có chỉnh tốc độ và lực, không ấn quá mạnh làm cháy mũi.

Vít tự khoan không dùng cho gỗ dày hay tường gạch, bê tông. Với tường, hãy khoan bằng mũi khoan phù hợp rồi dùng tắc kê.

Bắt vít vào tường: luôn tính đến tắc kê

Gạch và bê tông không giữ được ren vít trực tiếp. Cách làm chuẩn là khoan lỗ, đóng tắc kê, rồi bắt vít có cỡ phù hợp với tắc kê. Bảng dưới lấy theo thông số tắc kê nhựa 6 khía Tiến Phát:

Mã tắc kê Kích cỡ Cỡ vít phù hợp Chiều sâu lỗ khoan
TK2F 7,5 × 21 mm 3.0–3.5 × 20–30 20 mm
TK3F 8,6 × 29 mm 3.0–3.5 × 20–30 30 mm
TK4F 9,6 × 37,6 mm 4.0–5.0 × 35–45 40 mm
TK5F 10,4 × 45,2 mm 4.5–5.5 × 40–50 45 mm
TK6F 12,0 × 54,3 mm 5.0–6.0 × 50–60 55 mm

Xem chi tiết tắc kê nhựa 6 khía Tiến Phát TK2F–TK7F và các loại khác trong danh mục tắc kê. Vật nặng như tủ bếp treo, bình nóng lạnh nên dùng tắc kê và vít cỡ lớn hơn hoặc tắc kê kim loại theo tải trọng.

Chọn lớp mạ theo môi trường

  • Trong nhà, khô ráo: vít thép mạ kẽm là đủ dùng cho phần lớn hạng mục nội thất.
  • Nhà tắm, ban công, ngoài trời: ưu tiên vít inox hoặc lớp mạ chống gỉ tốt hơn để không ố gỉ chân vít.
  • Lợp mái: dùng loại vít bắn tôn chuyên dụng có long đền cao su.

Câu hỏi thường gặp

Có dùng vít gỗ để bắt tôn được không?

Không nên. Ren thưa của vít gỗ ăn ít vòng vào tôn mỏng nên dễ trượt và lỏng; hãy dùng vít bắn tôn hoặc vít tự khoan có long đền.

Vít tự khoan có bắt được vào tường không?

Không. Vít tự khoan dành cho thép tấm. Với tường gạch, bê tông cần khoan lỗ và dùng tắc kê.

Chọn vít dài bao nhiêu khi dùng tắc kê nhựa?

Vít nên dài bằng chiều dài tắc kê cộng chiều dày vật cần treo. Tham khảo bảng cỡ vít phù hợp của nhà sản xuất tắc kê.

Vì sao vít bị toét đầu khi bắt?

Thường do dùng sai cỡ mũi bắt vít, máy để lực quá lớn hoặc không khoan mồi khi bắt vào vật liệu cứng.

Kết luận

Hãy chọn vít theo vật liệu: vít gỗ cho gỗ và tắc kê, vít ren mịn cho kim loại mỏng, vít tự khoan cho thép tấm và mái tôn. Khi bắt vào tường, luôn chọn bộ tắc kê và vít đồng bộ theo bảng của nhà sản xuất. Xem thêm các loại vít tại Nhavui.com.

Cần chọn vít, tắc kê cho từng hạng mục? Gửi vật liệu và tải trọng cho Nhavui.com để được tư vấn đúng quy cách.