Trả lời nhanh: một tuyến ống luồn điện hoàn chỉnh cần 5 nhóm phụ kiện: khớp nối (nối thẳng hai đoạn ống, nối giảm khi đổi cỡ), co và tê (đổi hướng, rẽ nhánh), hộp nối tròn (điểm chia ngả trên tuyến ống), hộp nối vuông (chỗ đấu nhiều dây) và kẹp đỡ ống (cố định tuyến). Tất cả phải cùng đường kính với ống, thường là Ø16, Ø20, Ø25 hoặc Ø32, và nên cùng một hệ thương hiệu để lắp khít.

Bài viết lấy ví dụ theo các mã MPE, Dekko đang có trong danh mục ống luồn và phụ kiện điện trên Nhavui.com, giúp anh chị và đội thợ lập danh sách mua trước khi đi ống phần thô.

Bộ phụ kiện ống luồn gồm những nhóm nào

Nhiều công trình chỉ tính số cây ống rồi mua phụ kiện theo cảm giác, dẫn đến thiếu hộp nối phút chót hoặc thừa cả bịch co. Cách dễ nhớ là chia theo chức năng:

Nhóm Công dụng Ví dụ mã MPE
Khớp nối trơn Nối thẳng hai đoạn ống cùng cỡ A242/16, A242/20, A242/25, A242/32
Nối trơn giảm Nối hai đoạn ống khác cỡ A242/20-16, A242/25-20, A242/32-16, A242/32-20, A242/32-25
Khớp nối răng Điểm nối có ren A258/16 đến A258/32
Co chữ L, tê chữ T Đổi hướng 90 độ, rẽ nhánh A244 (co không nắp), A244N (co có nắp), A246 (tê không nắp)
Hộp nối tròn Chia 1 đến 4 ngả trên tuyến ống A240/cỡ ống/kiểu hướng, nắp A240L
Hộp nối vuông Đấu nối, chia nhánh nhiều dây A332, A442, A662, A882
Kẹp đỡ ống Cố định ống lên tường, trần A280/16, A280/20, A280/25, A280/32

Khớp nối trơn, nối giảm và khớp nối răng

Khớp nối trơn MPE A242 dùng nối thẳng hai đoạn ống cùng cỡ, tức là mỗi điểm nối giữa hai cây ống cần một cái. Với ống luồn MPE dài 2.920 mm mỗi cây, tuyến dài 10 m đi thẳng sẽ cần khoảng 3 khớp nối, chưa tính điểm cắt ống để tránh vật cản.

Khi tuyến trục đi ống Ø25 rồi tách về đèn bằng ống Ø20, không ép khớp nối cùng cỡ mà phải dùng nối trơn giảm đúng hai đầu, ví dụ A242/25-20. MPE ghi rõ phải chọn theo cả đầu lớn và đầu nhỏ, không chọn theo một đường kính.

Khớp nối răng A258 là phụ kiện có ren. Trang sản phẩm lưu ý cần kiểm tra cả cỡ ống và dạng ren tại điểm kết nối, không mặc định mọi chuẩn ren đều vừa nhau. Mã này bán theo thùng nên xác định đúng nhu cầu trước khi đặt.

Co chữ L, tê và khi nào chọn loại có nắp

Co chữ L dùng ở góc 90 độ, tê dùng khi rẽ nhánh. Mỗi loại có hai kiểu:

  • Không nắp (như co A244, tê A246): gọn, phù hợp góc chuyển đơn giản, tuyến ngắn.
  • Có nắp (như co A244N, tê có nắp MPE cỡ 20 và 25 mm): có thể mở nắp để kéo dây, gỡ dây khi kẹt. Hợp với tuyến dài, nhiều khúc cua hoặc vị trí cần kéo thay dây sau này.

Lưu ý co L có nắp A244N chỉ có cỡ Ø20 và Ø25. Nếu tuyến dùng Ø16 hoặc Ø32 thì chọn co không nắp, hoặc uốn ống bằng lò xo, hoặc chèn hộp nối tại góc để vẫn mở kiểm tra được.

Hộp nối tròn A240: đọc hậu tố /1, /2, /2A, /3, /4

Hộp nối dây tròn MPE A240 có mã theo cấu trúc A240/cỡ ống/kiểu hướng. Cỡ ống là Ø16, Ø20, Ø25 hoặc Ø32, đây là cỡ ống ghép vào hộp chứ không phải đường kính thân hộp. Hậu tố cho biết số ngả:

Hậu tố Kiểu hướng Vị trí thường dùng
/1 1 đường Điểm cuối tuyến, ví dụ chờ đèn trần
/2 2 đường thẳng Điểm kéo dây giữa tuyến thẳng dài
/2A 2 đường vuông Góc chuyển hướng cần mở kiểm tra
/3 3 đường Rẽ một nhánh
/4 4 đường Chia ngả chữ thập trên trần

Ví dụ A240/20/2 là hộp Ø20 hai đường thẳng, còn A240/20/2A là hai đường vuông. Hộp tròn cần nắp; MPE có nắp tròn A240L, và loại nắp có đầu ra ống đàn hồi cho cỡ 20, 25 khi cần nối ruột gà xuống đèn. Xác nhận bộ hàng có kèm nắp, vít hay không, không mặc định đóng chung.

Hộp nối vuông: chọn theo không gian đấu dây

Chỗ nhiều dây phải đấu nối hoặc dùng cầu đấu nên dùng hộp vuông. Hộp nối vuông MPE có 4 cỡ:

Mã Kích thước Đóng gói
A332 80×80×45 mm 120 cái/thùng
A442 101×101×50 mm 65 cái/thùng
A662 152×152×55 mm 30 cái/thùng
A882 190×190×65 mm 13 cái/thùng

MPE không quy định số dây cố định cho từng mã; cần xem khoảng trống bên trong và kích thước đầu nối thực tế. Điểm gom nhiều nhánh, dây lớn hoặc có cầu đấu nên chọn hộp rộng hơn để đóng nắp không cấn dây. Hộp vuông MPE dùng trong nhà; mọi hộp phải đặt ở vị trí mở được để kiểm tra sau khi hoàn thiện.

Kẹp đỡ ống và vật tư cố định

Kẹp đỡ ống MPE A280 có cỡ 16, 20, 25, 32 mm, đóng 100 cái/bịch. Kẹp giữ ống thẳng tuyến trên trần bê tông, khi lắp nổi hoặc trước lúc trát. Với lắp nổi, Sino gợi ý khoảng 0,8–1 m một kẹp; nên thêm kẹp gần các điểm co, tê và hộp nối để phụ kiện không bị kéo lệch.

Đi kèm kẹp là vít và tắc kê phù hợp bề mặt. Không siết đến mức làm bẹp ống. MPE còn có bộ kẹp ghép 3 hoặc 5 ống cho cỡ 20, 25 mm, tiện khi nhiều tuyến chạy song song.

Cách lập danh sách mua theo bản vẽ

  • Bước 1: trên bản vẽ điện, tô màu từng tuyến theo cỡ ống (Ø16, Ø20, Ø25, Ø32).
  • Bước 2: đếm điểm cuối, điểm rẽ nhánh và điểm chia ngả để ra số hộp tròn theo hậu tố; đếm điểm gom dây để ra số hộp vuông.
  • Bước 3: đếm góc 90 độ để ra số co; góc nào cần kéo dây nhiều thì ghi co có nắp hoặc hộp /2A.
  • Bước 4: lấy tổng chiều dài tuyến chia chiều dài một cây ống (MPE 2,92 m) để ra số khớp nối thẳng; điểm đổi cỡ ghi riêng mã nối giảm.
  • Bước 5: tính kẹp theo chiều dài tuyến nổi và tuyến trên trần, cộng thêm ở các điểm phụ kiện.
  • Bước 6: cộng dự phòng hao hụt và tách bảng theo từng mã, từng cỡ để tránh nhầm khi nhận hàng.

Cách chọn cỡ ống, cấp lực nén và tiết diện dây cho từng mạch có trong bài điện âm và vật tư kỹ thuật phần thô.

Câu hỏi thường gặp

Có dùng phụ kiện hãng này cho ống hãng khác được không?
Nhiều hãng cùng dùng cỡ Ø16 đến Ø32 nhưng dung sai và cơ cấu lắp có thể khác. MPE khuyến cáo kiểm tra cơ cấu lắp thực tế, không ép hoặc cắt sửa phụ kiện không vừa. Tốt nhất mua ống và phụ kiện cùng hệ.

Góc chuyển hướng nên dùng co hay uốn ống?
Uốn ống bằng lò xo cho đường cong mềm, kéo dây dễ; co L gọn ở chỗ chật. Góc cần kéo dây nhiều nên dùng co có nắp hoặc hộp nối để mở được.

Hộp nối có được trát kín trong tường không?
Không nên. Các trang sản phẩm MPE đều lưu ý không để đầu nối điện nằm ở vị trí không thể kiểm tra. Hộp phải có nắp và nằm ở chỗ tiếp cận được.

Kết luận

Mua phụ kiện ống luồn đúng là chọn đúng chức năng và đúng cỡ: khớp nối và nối giảm cho đoạn thẳng, co và tê cho góc và nhánh, hộp tròn để chia ngả, hộp vuông để đấu dây, kẹp để giữ tuyến. Lập danh sách theo bản vẽ trước khi thi công giúp tuyến điện gọn, dễ kéo thay dây và không phát sinh mua lẻ. Cần báo giá trọn bộ phụ kiện MPE, Dekko, Sino theo khối lượng công trình, liên hệ Nhavui.com để được tư vấn.