Nhà phố 3–4 tầng ở TP.HCM thường có từ 3 đến 5 khu vệ sinh xếp chồng theo tầng, một bếp, sân phơi và bồn nước trên mái. So với nhà 1–2 tầng, khó khăn lớn nhất nằm ở trục đứng: trục cấp phải đưa đủ nước xuống nhiều tầng, trục thoát phải gom nước thải của nhiều phòng tắm mà không bị sục khí, trào ngược hay bốc mùi. Bài viết này giúp anh chị chọn đúng cỡ ống cho từng tuyến, dựa trên cách làm phổ biến trong thi công nhà phố và các quy cách ống uPVC Bình Minh hệ inch mà Nhavui đang bán.
Lưu ý: đây là gợi ý theo kinh nghiệm thi công nhà phố. Nếu công trình có bản vẽ cấp thoát nước được thiết kế theo TCVN 4513:1988 (cấp nước bên trong) và TCVN 4474:1987 (thoát nước bên trong), hãy ưu tiên bản vẽ.
Đặc điểm hệ cấp thoát nước nhà phố 3–4 tầng
- Cấp nước: nước máy vào bể ngầm hoặc bồn dưới, bơm lên bồn mái, từ bồn mái chảy xuống các tầng. Tầng trên cùng thường yếu nước vì chiều cao cột nước từ bồn tới vòi thấp, nên hay phải lắp thêm bơm tăng áp.
- Thoát nước: mỗi tầng có thoát sàn, lavabo, bồn cầu; nước thải gom vào trục đứng chạy dọc hộp kỹ thuật xuống tầng trệt, rồi ra hố ga hoặc bể tự hoại.
- Thoát mưa: sân thượng, mái, ban công dẫn về các ống đứng riêng.
- Thông hơi: trục thoát dài cần ống thông hơi lên mái để cân bằng áp, tránh hút mất nước trong xi phông.
Bảng chọn cỡ ống cho nhà phố 3–4 tầng
| Tuyến ống | Cỡ ống uPVC gợi ý | Quy cách gợi ý | Giá Nhavui (đ/m) |
|---|---|---|---|
| Đồng hồ nước → bể/bồn | Ø21 hoặc Ø27 | 21 x 1,7 mm / 27 x 1,9 mm (PN15) | 10.100 / 15.600 |
| Ống bơm lên bồn mái | Ø27 hoặc Ø34 | 27 x 1,9 mm / 34 x 2,2 mm (PN15) | 15.600 / 22.500 |
| Trục cấp đứng từ bồn mái xuống | Ø34 hoặc Ø42 | 34 x 2,2 mm (PN15) / 42 x 2,2 mm (PN12) | 22.500 / 28.800 |
| Ống nhánh cấp mỗi tầng | Ø27 | 27 x 1,9 mm (PN15) | 15.600 |
| Ống vào từng thiết bị | Ø21 | 21 x 1,7 mm (PN15) | 10.100 |
| Thoát lavabo, máy giặt | Ø34–Ø42 | 42 x 1,9 mm (PN9) | 25.300 |
| Thoát sàn, phễu thu | Ø60 | 60 x 2,5 mm (PN9) | 48.400 |
| Thoát bồn cầu (nhánh) | Ø90 | 90 x 2,6 mm (PN6) | 75.400 |
| Trục thoát đứng chung nhiều WC | Ø114 | 114 x 3,1 mm (PN6) | 113.700 |
| Trục thoát nước mưa | Ø90 (mái lớn: Ø114) | 90 x 2,6 mm (PN6) | 75.400 |
| Ống thông hơi | Ø42–Ø60 | 60 x 1,8 mm (PN6) | 35.700 |
| Ống thoát chính ra hố ga | Ø114 | 114 x 3,1 mm (PN6) | 113.700 |
Giá tính từ bảng giá ống PVC-U Bình Minh hiệu lực 04/04/2026, giảm 10%, đã gồm VAT 8%. Xem đủ các cỡ tại ống nhựa PVC cứng Bình Minh.
Đường cấp nước: vì sao nhà 3–4 tầng cần ống lớn hơn?
Trục cấp đứng nên từ Ø34 trở lên
Trục cấp từ bồn mái phải phục vụ đồng thời nhiều tầng. Giờ cao điểm buổi sáng, có thể hai ba phòng tắm cùng xả vòi sen. Với Ø27, lưu lượng chia cho các tầng dễ bị hụt, tầng dưới mở vòi thì tầng trên yếu hẳn. Vì vậy nhà 3–4 tầng thường dùng ống Ø34 hoặc ống Ø42 cho trục đứng, rồi rút về Ø27 ở mỗi tầng bằng tê rút.
Áp lực ở tầng trên cùng
Cứ 10 m chênh cao tạo ra khoảng 1 bar áp lực tĩnh. Tầng sát mái chỉ cách bồn vài mét, nên áp lực rất thấp, đặc biệt với sen tắm và máy nước nóng cần áp tối thiểu. Giải pháp thường dùng là bơm tăng áp cho tầng trên cùng hoặc bơm tăng áp tổng ngay sau bồn. Khi có bơm, nên dùng ống và phụ kiện cấp PN15 (loại dày, ký hiệu D trên bảng giá phụ kiện) để có biên an toàn.
Đường nước nóng
Nếu nhà dùng máy nước nóng năng lượng mặt trời trên mái và dẫn xuống nhiều tầng, đường nóng phải đi bằng ống PP-R PN20. Xem bài Nên dùng ống uPVC hay PP-R cho nhà phố? và sản phẩm ống PP-R Bình Minh Ø20–Ø200.
Đường thoát nước: trục đứng là điểm mấu chốt
Trục thoát bồn cầu: Ø114 cho nhà 3–4 tầng
Nhà 1–2 tầng chỉ có một, hai bồn cầu nên ống Ø90 là đủ. Nhà 3–4 tầng có 3–5 bồn cầu xả vào một trục. Dùng ống Ø114 cho trục đứng giúp giảm hiện tượng nước dồn bít kín lòng ống, đẩy khí ngược lên làm sục xi phông và trào nước ở tầng thấp. Nhánh từ mỗi bồn cầu vào trục có thể dùng Ø90, đấu vào trục bằng chữ Y rút T45 114x90.
Tách trục thoát phân và trục thoát nước sinh hoạt
Một cách làm được nhiều thợ áp dụng cho nhà nhiều tầng là tách riêng: - Trục thoát phân (từ bồn cầu) về bể tự hoại. - Trục thoát nước xám (lavabo, sàn, máy giặt) về hố ga.
Tách trục giúp bể tự hoại không bị quá tải và giảm mùi trào ngược qua phễu thu sàn.
Ống thông hơi không được bỏ qua
Với trục thoát cao 3–4 tầng, ống thông hơi kéo lên mái là bắt buộc trong thực tế thi công tốt. Thiếu thông hơi, mỗi lần xả bồn cầu ở tầng trên có thể hút cạn nước trong xi phông lavabo, phễu sàn ở tầng dưới, gây mùi hôi. Nhavui có bài phân tích kỹ hơn: chống mùi hôi cống trong nhà.
Điểm kiểm tra, thông tắc ở chân trục
Ở chân mỗi trục thoát, trước khi chuyển hướng ra hố ga, nên đặt con thỏ hoặc T kiểm tra để sau này thông tắc mà không phải đục sàn. Tham khảo bộ con thỏ ren trong 90M, T cong kiểm tra mặt sau và nối thông tắc 60M/90M/114M.
Phụ kiện quan trọng cho nhà 3–4 tầng
| Phụ kiện | Quy cách | Giá Nhavui (đ/cái) | Dùng ở đâu |
|---|---|---|---|
| Chữ Y rút T45 | 114x90M | 85.100 | Đấu nhánh bồn cầu vào trục Ø114 |
| Chữ Y rút T45 | 114x60M | 62.600 | Đấu thoát sàn vào trục Ø114 |
| Co 45 | 114M | 49.100 | Chuyển hướng chân trục |
| T cong kiểm tra mặt sau | 114M | 104.100 | Điểm kiểm tra chân trục |
| Nối thông tắc | 114M | 92.200 | Điểm thông tắc trên ống gom |
| Chữ T rút | 34x27D | 9.600 | Rút trục cấp về nhánh tầng |
Giá tính từ bảng giá phụ kiện PVC-U Bình Minh hiệu lực 14/08/2026, giảm 10%.
Xem thêm: Chữ Y rút T45, Co 45, Chữ T rút.
Độ dốc ống thoát ngang
Ống thoát ngang dưới sàn cần có độ dốc về phía trục đứng. Thông lệ thi công nhà phố là khoảng 1–2%, ống nhỏ (Ø60 trở xuống) nên dốc nhiều hơn ống lớn. Dốc quá ít dễ đọng cặn; dốc quá nhiều làm nước chảy nhanh bỏ lại chất rắn. Với nhà 3–4 tầng, sàn vệ sinh thường được hạ cốt hoặc làm trần giả ở tầng dưới để đủ chiều cao cho độ dốc.
Checklist trước khi đặt vật tư
- Đếm số khu vệ sinh mỗi tầng và vị trí trục đứng trên bản vẽ.
- Xác định có bơm tăng áp không, đặt ở đâu.
- Xác định nhà có tách trục phân và trục nước xám không.
- Bóc riêng khối lượng ống cấp (PN15) và ống thoát (PN6–PN9).
- Đếm phụ kiện theo từng điểm đấu nối; đừng quên keo dán.
- Tham khảo danh sách vật tư theo giai đoạn: điện nước âm và kích thước ống xả, ống thải cho nhà phố.
Nếu nhà anh chị chỉ 1–2 tầng, cách chọn cỡ ống sẽ đơn giản hơn nhiều; xem bài Chọn cỡ ống cấp thoát nước cho nhà phố 1–2 tầng.
Câu hỏi thường gặp
Nhà 4 tầng có cần trục thoát Ø114 không, hay Ø90 là đủ?
Nếu trục đứng gom từ 3 bồn cầu trở lên, Ø114 an toàn hơn vì giảm hiện tượng bít khí và sục xi phông. Nhánh từ từng bồn cầu vẫn có thể dùng Ø90.
Trục cấp từ bồn mái nên dùng Ø27 hay Ø34?
Nhà 3–4 tầng nên dùng Ø34 hoặc Ø42 cho trục đứng, rồi rút về Ø27 ở mỗi tầng. Ø27 cho cả trục dễ bị yếu nước khi nhiều phòng dùng cùng lúc.
Ống thoát mưa sân thượng dùng cỡ nào?
Thường dùng Ø90 x 2,6 mm. Sân thượng hoặc mái có diện tích hứng nước lớn có thể cần Ø114 hoặc thêm ống đứng.
Có nên dùng ống Ø90 loại mỏng 1,7 mm cho trục thoát?
Không nên cho trục đứng âm tường hoặc ống chôn dưới sàn. Loại 2,6 mm (PN6) cứng vững hơn, ít móp khi đổ bê tông.
Tầng trên cùng yếu nước thì đổi ống to hơn có hết không?
Thường không hết hẳn, vì nguyên nhân chính là áp lực tĩnh thấp do gần bồn mái. Giải pháp hiệu quả là lắp bơm tăng áp, kết hợp ống cấp đủ cỡ.