Trả lời nhanh: tâm xả là khoảng cách từ mặt tường hoàn thiện sau lưng bồn cầu đến tâm ống thoát dưới sàn. Có hai con số cần so: tâm xả công bố của bồn cầu và tâm ống chờ đo thực tế. Bồn cầu lắp được sát tường khi tâm ống chờ bằng hoặc lớn hơn một chút so với tâm xả của bồn. Ví dụ, ống chờ 305 mm lắp được bồn 300 mm hoặc 305 mm. Nếu ống chờ ngắn hơn tâm xả của bồn, thân hoặc két nước sẽ chạm tường. Lúc đó cần đổi mẫu hoặc xử lý lại ống.
Cách đo tâm xả cơ bản, kiểu dáng bồn và lượng nước xả đã có trong bài chọn bồn cầu cho nhà phố theo kiểu dáng, tâm xả và lượng nước xả. Bài này tập trung vào việc so sánh và xử lý khi hai con số trên không khớp.
Tâm xả 300 mm và 305 mm trên các mẫu thực tế
Phần lớn bồn cầu đặt sàn trong nhà phố có tâm xả quanh 300 mm. Tuy vậy, mỗi hãng công bố một con số khác nhau, và chênh 5 mm vẫn có thể quyết định bồn có áp sát tường được hay không. Dưới đây là thông số tâm xả theo trang sản phẩm của từng mẫu:
| Mẫu bồn cầu | Kiểu | Tâm xả công bố |
|---|---|---|
| Luxta LT-101 | 1 khối, xả xi phông | 300 mm |
| Caesar CD1338 | 2 khối | 300 mm |
| TOTO CS300DT3Y1 | 2 khối | 305 mm |
| COTTO Harmony C167507 | 2 khối, thoát sàn S-Trap | 305 mm |
| American Standard VF-2398 | 2 khối, S-Trap | Tối thiểu 305 mm |
Cách ghi "tâm xả tối thiểu 305 mm" của American Standard cho thấy đúng nguyên tắc lắp đặt: ống chờ phải cách tường hoàn thiện từ 305 mm trở lên thì bồn mới đặt vừa. Nếu ống xa hơn, bồn vẫn lắp được nhưng lưng bồn sẽ cách tường một khoảng.
Cách tính khe hở sau lưng bồn
Hãy dùng công thức đơn giản sau:
Khe hở sau lưng ≈ tâm ống chờ thực tế − tâm xả của bồn cầu
| Ống chờ đo được | Bồn cầu chọn | Kết quả |
|---|---|---|
| 305 mm | Tâm xả 300 mm | Hở khoảng 5 mm, thường chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ |
| 305 mm | Tâm xả 305 mm | Khớp, lưng bồn áp sát tường |
| 300 mm | Tâm xả 305 mm | Thiếu 5 mm, không đẩy sát tường được |
| 350 mm | Tâm xả 305 mm | Hở khoảng 45 mm, két nước cách xa tường, khó vệ sinh |
Khe hở nhỏ có thể chấp nhận nếu bản vẽ lắp đặt của hãng cho phép. Khe hở lớn làm két nước bị chênh, đường cấp nước lộ ra phía sau và bụi bẩn đọng lại. Khi tâm âm, tức ống chờ ngắn hơn tâm xả của bồn, không nên ép lắp vì đế bồn sẽ không ngồi đúng tâm lỗ thoát, dễ rò mùi và rò nước.
Đo tâm ống chờ cho đúng
- Đo từ tường hoàn thiện. Nếu tường chưa ốp gạch, lấy số đo trên tường thô trừ đi tổng độ dày gạch ốp và lớp keo hoặc vữa dán.
- Đo tới tâm ống, không tới mép ống. Đo đến mép gần của ống rồi cộng thêm một nửa đường kính ngoài của ống.
- Đo vuông góc với tường, không đo xiên. Nếu có len chân tường hoặc ống cấp đi nổi phía sau, đo từ mặt nhô ra nhất mà lưng bồn sẽ chạm vào.
- Đo lại sau khi cán nền và ốp lát, trước khi đặt mua bồn.
Bồn cầu thoát sàn và thoát tường đo khác nhau
Bồn cầu thoát sàn, còn gọi là S-Trap, dùng tâm xả đo trên mặt sàn như trên. Bồn cầu thoát ngang, hay P-Trap, có ống thoát đi vào tường. Với loại này, con số cần khớp là chiều cao từ sàn hoàn thiện đến tâm ống chờ trên tường, theo bản vẽ kỹ thuật của từng mẫu. Hai kiểu này không thay thế nhau. Nếu nhà đã chờ ống thoát sàn, hãy lọc mẫu S-Trap trong danh mục bồn cầu.
Xử lý khi ống chờ không khớp
- Đổi mẫu có tâm xả phù hợp: đây là cách nhẹ nhàng nhất. Ống chờ chỉ khoảng 300 mm thì chọn bồn công bố 300 mm. Ống chờ từ 305 mm trở lên thì chọn được cả hai nhóm.
- Ống chờ quá xa tường: có thể xây hoặc ốp thêm hộp kỹ thuật phía sau bồn để rút ngắn khoảng cách, đồng thời giấu ống cấp. Cần tính lại vị trí van cấp và chiều sâu phòng.
- Ống chờ quá sát tường: phải đục sàn dời ống thoát, rồi chống thấm lại cổ ống trước khi cán nền. Việc này nên làm trước khi ốp lát.
- Phụ kiện chuyển tâm, bích lệch tâm: chỉ dùng khi hãng bồn cầu hoặc thợ chuyên môn xác nhận phù hợp, vì phụ kiện có thể làm giảm tiết diện thoát và tăng nguy cơ tắc.
Nhà đang xây: chốt mẫu trước khi đi ống
Cách tránh lỗi tốt nhất là chọn mẫu bồn cầu ngay từ giai đoạn đi ống âm sàn. Lấy bản vẽ lắp đặt của mẫu đã chọn và giao cho thợ nước để định vị tâm ống theo tường hoàn thiện, không theo tường thô. Ghi lại số đo vào bản vẽ để khi thay bồn sau này biết ngay cần chọn tâm xả bao nhiêu.
Câu hỏi thường gặp
Ống chờ 305 mm có lắp được bồn cầu tâm xả 300 mm không?
Được. Lưng bồn sẽ cách tường khoảng 5 mm. Khe hở này thường chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ; kiểm tra bản vẽ lắp của hãng để chắc chắn.
Ống chờ 300 mm có lắp bồn tâm xả 305 mm được không?
Không nên. Tâm ống chờ ngắn hơn tâm xả của bồn nên thân hoặc két nước sẽ chạm tường, đế bồn không ngồi đúng lỗ thoát. Hãy đổi mẫu 300 mm hoặc xử lý lại ống.
“Tâm xả tối thiểu 305 mm” nghĩa là gì?
Ống chờ phải cách mặt tường hoàn thiện ít nhất 305 mm thì mới lắp vừa bồn. Ống xa hơn vẫn lắp được nhưng lưng bồn cách tường.
Đo tâm xả trên tường gạch thô có được không?
Được, nhưng phải trừ độ dày gạch ốp và lớp keo hoặc vữa dán. Tốt nhất là đo lại sau khi ốp lát xong.
Kết luận
Đo tâm ống chờ từ tường hoàn thiện, rồi chọn bồn có tâm xả bằng hoặc nhỏ hơn một chút so với số đo đó. Với ống chờ khoảng 300 mm, ưu tiên các mẫu công bố 300 mm; từ 305 mm trở lên thì có thêm lựa chọn 305 mm. Gửi số đo tâm xả, kiểu thoát sàn hay thoát tường và kích thước phòng cho Nhavui.com để được lọc mẫu phù hợp trong danh mục bồn cầu trước khi đặt hàng.