Trả lời nhanh: chiếu sáng bên trong kho xưởng trần cao thì dùng đèn Highbay, vì đèn treo thẳng trên khu làm việc, chiếu xuống sàn đều và ít chói. Đèn pha hợp với bên ngoài xưởng như sân bãi, bãi xe, khu bốc xếp, mặt tiền, hoặc chiếu bổ sung cho một vùng cụ thể khi không treo được đèn trên cao.

Nhiều chủ xưởng dùng đèn pha gắn tường chiếu vào trong nhà xưởng để tiết kiệm số điểm treo. Cách này thường gây chói mắt, đổ bóng dài sau kệ hàng và sàn sáng không đều. Bài viết so sánh hai loại theo cách chiếu sáng, vị trí lắp, độ chói, cấp bảo vệ và thông số hãng, kèm bảng chọn nhanh cho từng khu vực trong một khu kho xưởng.

Khác nhau ở hướng chiếu và vị trí lắp

Hai loại đèn đều là đèn LED công suất lớn, nhưng được thiết kế cho hai bài toán khác nhau:

• Đèn Highbay (đèn nhà xưởng, đèn UFO): treo trên kèo, xà gồ hoặc trần, ánh sáng hướng thẳng xuống. Mỗi đèn phụ trách một ô sàn; nhiều đèn xếp lưới đều sẽ tạo mặt sàn sáng đồng đều.
• Đèn pha: có giá chữ U để xoay góc, thường gắn tường, cột hoặc mép mái và chiếu xiên ra một vùng hoặc lên một bề mặt. Đèn pha mạnh ở khả năng “ném” ánh sáng đi xa và chiếu đúng hướng mong muốn.

Nói ngắn gọn: Highbay chiếu từ trên xuống, đèn pha chiếu từ bên cạnh sang. Hướng chiếu quyết định gần như mọi khác biệt về độ đều, độ chói và bóng đổ.

Bên trong xưởng: vì sao nên ưu tiên Highbay

Bên trong kho, người làm việc liên tục ngẩng đầu, lái xe nâng, đọc nhãn hàng trên kệ. Ánh sáng chiếu từ trên xuống giúp:

• Sàn sáng đều: đèn bố trí theo lưới, khoảng cách giữa các đèn tương ứng chiều cao treo, không có vùng quá sáng gần đèn và quá tối ở xa.
• Ít chói: nguồn sáng nằm cao trên đầu, ngoài tầm nhìn ngang của công nhân và tài xế xe nâng.
• Ít bóng đổ: lối đi giữa các dãy kệ vẫn có ánh sáng thẳng xuống, không bị kệ cao che như khi chiếu ngang từ tường.

Ví dụ, đèn LED công xưởng UFO Highbay ENA được hãng công bố các mức 100W, 150W, 200W, hiệu suất 150 lm/W, IP65, PF > 0,9, không nhấp nháy. Cách tính số đèn và khoảng cách theo chiều cao treo đã được hướng dẫn chi tiết trong bài chọn đèn LED Highbay theo chiều cao và diện tích.

Bên ngoài xưởng: đất diễn của đèn pha

Ngoài trời không có kèo để treo đèn theo lưới, và cần chiếu xa từ vài vị trí cố định. Đây là nơi đèn pha phát huy tác dụng:

• Sân bãi, bãi xe, bãi container: đèn pha gắn trên cột hoặc mép mái, chiếu xiên xuống vùng rộng.
• Khu bốc xếp trước cửa kho (dock): đèn pha gắn phía trên cửa cuốn, chiếu ra khoang xe tải.
• Mặt tiền, biển tên công ty, tường rào: chiếu hắt lên bề mặt để nhận diện và an ninh ban đêm.
• Vùng cần chiếu bổ sung tạm thời: khu sửa chữa, khu tập kết vật tư chưa có kết cấu treo đèn.

Ví dụ thông số hãng: đèn pha LED Panasonic 2G có dải 10W–200W, góc chiếu 110°, IP65, quang thông từ 900 lm (10W) đến 18.000 lm (200W). Đèn pha Philips BVP151 150W công bố 18.000 lm, 6500K, IP65. Muốn chọn công suất đèn pha cho sân, cổng, bãi xe, anh chị có thể xem thêm bài đèn LED pha 20W, 50W và 100W ứng dụng thực tế.

Bảng so sánh Highbay và đèn pha cho kho xưởng

Khi nào có thể dùng đèn pha trong nhà xưởng

Đèn pha không bị “cấm” trong nhà, nhưng chỉ nên dùng khi đúng trường hợp:

• Nhà xưởng thấp, khẩu độ nhỏ: trần thấp dưới khoảng 5 m, vài đèn pha chiếu hắt lên trần trắng có thể tạo ánh sáng gián tiếp dịu hơn chiếu thẳng. Tuy vậy, với trần thấp thường nên cân nhắc đèn tuýp hoặc đèn panel trước.
• Khu vực đặc thù: chiếu riêng một khu máy, khu kiểm hàng, cửa ra vào, nơi không có điểm treo phía trên.
• Kho lộ thiên có mái che một phần: mái che sơ sài, dễ hắt mưa, ưu tiên đèn pha IP66 lắp dưới mép mái chiếu vào trong.

Khi dùng đèn pha trong nhà, nên chỉnh góc chiếu chúc xuống, đặt đèn cao hơn tầm mắt, không chiếu thẳng vào lối đi xe nâng và không để đèn đối diện khu làm việc.

Gợi ý phối hợp cho một khu kho xưởng điển hình

Một khu kho xưởng hoàn chỉnh thường dùng cả hai loại, mỗi loại đúng vị trí:

• Trong xưởng, kho kệ: Highbay xếp lưới đều, chia nhiều nhánh điều khiển để bật tắt theo khu.
• Khu bốc xếp trước cửa kho: đèn pha gắn trên cửa, chiếu ra sân và khoang xe.
• Sân bãi, đường nội bộ, bãi xe: đèn pha gắn cột hoặc tường rào; đường dài có thể cân nhắc đèn đường.
• Mặt tiền, biển tên: đèn pha công suất vừa, góc chiếu phù hợp, có hẹn giờ hoặc cảm biến quang.

Với môi trường bụi, hơi ẩm hoặc rửa sàn bằng vòi nước, nên chọn đèn có cấp IP từ IP65 trở lên cho cả hai loại, dùng dây cáp an toàn khi treo Highbay và đi dây có máng cáp, CB riêng theo từng nhánh.

Lỗi hay gặp khi chọn đèn cho kho xưởng

• Dùng đèn pha thay Highbay để giảm số điểm treo: sàn sáng không đều, công nhân bị chói, phải bổ sung đèn sau.
• Chỉ nhìn công suất watt: nên so quang thông (lm) và hiệu suất (lm/W) theo thông số hãng, không so theo watt.
• Bỏ qua chiều cao kệ: đèn chiếu xiên bị kệ cao chặn, lối đi giữa kệ tối.

Câu hỏi thường gặp

Kho trần 8 m nên dùng Highbay hay đèn pha?
Nên dùng Highbay treo theo lưới phía trên khu kệ và lối đi. Đèn pha chỉ nên dùng cho sân, khu bốc xếp hoặc vị trí đặc thù.

Có thể treo đèn pha chúc thẳng xuống thay cho Highbay không?
Về kỹ thuật có thể lắp được, nhưng đèn pha được thiết kế để chiếu xiên, phân bố ánh sáng và tản nhiệt không tối ưu cho cách treo này. Nếu cần chiếu từ trên xuống, nên chọn đúng đèn Highbay.

Đèn pha 200W có thay được Highbay 200W không?
Không nên so theo watt. Hai loại có quang thông, góc chiếu và cách lắp khác nhau; số đèn và vị trí phải tính theo diện tích, chiều cao treo và độ rọi cần đạt.

Ngoài sân xưởng nên chọn đèn pha IP bao nhiêu?
Tối thiểu IP65 cho vị trí hứng mưa trực tiếp; nhiều dòng như ENA PHD, PHM công bố IP66.

Kết luận

Highbay cho bên trong, đèn pha cho bên ngoài: đó là nguyên tắc đơn giản nhất để kho xưởng vừa sáng đều, vừa an toàn và tiết kiệm điện. Anh chị có thể tham khảo các mẫu trong danh mục đèn LED nhà xưởng và đèn LED pha trên Nhavui.com, hoặc gửi kích thước mặt bằng, chiều cao kèo và vị trí sân bãi để Nhavui tư vấn số lượng, công suất phù hợp.