Tép CB đơn

Tách mạch riêng cho máy lạnh

Khi xây mới hoặc cải tạo điện, thợ điện thường kéo mỗi máy lạnh một đường dây riêng từ tủ điện. Đầu đường dây ở tủ đi qua một tép CB đơn. Cách làm này giúp máy lạnh không dùng chung mạch với ổ cắm hay đèn, giảm tình trạng sụt áp khi máy nén khởi động và giúp khoanh vùng sự cố nhanh.

Thay tép cũ bị nhảy vặt

Tép dùng lâu có thể nhảy khi tải bình thường, hoặc cần gạt bị lỏng, không giữ được vị trí đóng. Thay tép mới cùng loại, cùng định mức là cách xử lý đơn giản, nhưng nên kiểm tra luôn nguyên nhân: đầu cos có bị lỏng, dây có bị nóng, thiết bị phía sau có vấn đề không.

Mở rộng tủ điện khi lắp thêm máy

Gia đình lắp thêm một máy lạnh cho phòng mới. Nếu tủ điện còn chỗ trống trên thanh ray, thợ chỉ cần thêm một tép đơn, kéo dây mới tới máy. Nếu tủ đã kín chỗ, cần cân nhắc thay tủ lớn hơn hoặc lắp thêm tủ phụ, tránh nhét thêm tép chồng chéo.

Mạch phụ trợ của hệ thống lạnh

Ở cửa hàng hay kho nhỏ, ngoài máy lạnh chính còn có quạt hút, đèn kho, bơm nước ngưng. Mỗi mạch phụ trợ này có thể dùng một tép đơn riêng, giúp khi cần sửa quạt hút thì không phải tắt cả hệ thống.

Ví dụ đấu nhầm dây trung tính

Một thợ lạnh được gọi đến vệ sinh máy, đã gạt tép của máy trong tủ điện, nhưng khi chạm bút thử vào cầu đấu dàn nóng vẫn thấy đèn sáng. Kiểm tra lại thì phát hiện lần lắp trước tép đơn được đấu vào dây trung tính, dây pha đi thẳng. Thợ báo chủ nhà, cắt nguồn tổng, đấu lại tép vào đúng dây pha, rồi mới làm tiếp. Từ đó, thói quen dùng bút thử ở thiết bị trước khi chạm tay được nhắc lại cho cả đội.

So với tép CB 3 pha và CB động lực

Tép đơn dùng cho mạch một pha thông thường. Tép 3 pha có ba cực, đóng ngắt đồng thời ba dây pha, dùng cho máy lạnh hoặc thiết bị điện ba pha. CB động lực là loại khối lớn hơn, dùng cho mạch có dòng lớn ở tủ điện tổng hoặc tủ động lực. Một tủ điện nhà phố thường chỉ cần tép đơn, đôi khi kết hợp tép hai cực cho mạch quan trọng.

Nhà nhiều tầng, mỗi tầng một tủ

Nhà phố nhiều tầng thường có tủ điện tổng ở tầng trệt và tủ nhánh ở mỗi tầng. Máy lạnh của tầng nào thì lấy nguồn từ tép trong tủ tầng đó. Khi bảo trì máy ở tầng ba, thợ chỉ cần mở tủ tầng ba, gạt đúng tép, không phải xuống tầng trệt. Cách bố trí này cũng giúp đường dây tới máy lạnh ngắn hơn.

Cần thợ tách mạch riêng hoặc kiểm tra tép đơn đấu đúng dây pha cho máy lạnh, anh chị liên hệ Hotline 079 67 56789; hội viên An Cư / Lạc Nghiệp vui lòng đọc mã khi gọi.

Chọn định mức như thế nào

Tép cần đủ lớn để không nhảy khi máy chạy bình thường, đồng thời không được vượt quá mức dòng mà sợi dây phía sau chịu nổi. Với máy lạnh, xem tem dàn nóng hoặc sách hướng dẫn: nhiều hãng ghi sẵn khuyến cáo định mức cầu dao và tiết diện dây. Đem thông tin đó khi mua để chọn tép đúng loại.

Tép đơn hay tép hai cực

Tép hai cực cắt cả dây pha và dây trung tính, an toàn hơn khi bảo trì vì không phụ thuộc vào việc đấu đúng dây. Tép đơn gọn, chiếm ít chỗ trên thanh ray. Với mạch máy lạnh, nhiều thợ điện ưu tiên tép hai cực. Nếu dùng tép đơn, phải đảm bảo đấu vào dây pha và có tủ điện ghi nhãn rõ ràng.

Kiểm tra khi nhận

• Thân tép nguyên, không nứt, không có vết cháy.
• Cần gạt đóng ngắt dứt khoát.
• Vít cầu đấu xoay êm, không trờn.
• Ngàm gài thanh ray phía sau còn đàn hồi, gài chắc.
• Thông tin định mức in rõ, đúng như yêu cầu.

Vật tư đi kèm

• Thanh ray nếu tủ chưa có hoặc cần thêm.
• Đầu cos phù hợp cho dây nhiều sợi.
• Thanh cái hoặc dây cầu nối nguồn vào các tép.
• Nhãn dán ghi tên mạch.
• Dây điện đúng tiết diện cho mạch máy lạnh.

Dụng cụ

• Tua vít cách điện đúng cỡ.
• Kìm tuốt dây, kìm bấm cos.
• Bút thử điện, đồng hồ vạn năng.
• Đèn pin nếu tủ đặt ở chỗ thiếu sáng.

Sắp xếp trong tủ điện

Xếp tép theo thứ tự hợp lý, ví dụ từ tầng dưới lên tầng trên, hoặc nhóm theo loại thiết bị. Dán nhãn ngay bên dưới hoặc trên nắp tủ ở vị trí tương ứng. Một tủ điện có nhãn rõ giúp người nhà tự xử lý khi có sự cố đơn giản, và giúp thợ đến sau làm việc an toàn.

Bảo quản

Để tép trong hộp, nơi khô. Tránh rơi va đập làm nứt vỏ hoặc gãy ngàm thanh ray.

Chi phí cho một mạch máy lạnh

Một mạch riêng gồm dây điện, ống luồn, tép CB và công thi công. Tép chỉ là một phần nhỏ. Đầu tư mạch riêng ngay từ đầu rẻ hơn nhiều so với việc sửa sau khi máy lạnh và ổ cắm cùng mạch gây nhảy aptomat liên tục.

Thông tin nên chuẩn bị trước khi mua

Chụp ảnh tủ điện hiện có, nhất là phần thanh ray và các tép đang dùng, để chọn tép cùng kích thước và kiểu dáng. Ghi lại mã model máy lạnh hoặc thiết bị sẽ nối vào. Nếu biết, ghi cả tiết diện dây đang có. Với chừng đó thông tin, việc tư vấn định mức và kiểu tép nhanh và chính xác hơn.

Đặt tép CB đơn theo định mức cho mạch máy lạnh, anh chị gọi Hotline 079 67 56789; hội viên An Cư / Lạc Nghiệp đọc mã để được áp dụng chính sách riêng.

Các bước lắp tép đơn vào tủ điện

• Cắt aptomat tổng, kiểm tra bằng bút thử ở thanh cái và các tép hiện có.
• Xác định vị trí trống trên thanh ray.
• Móc ngàm trên của tép vào mép thanh ray, ấn phần dưới cho ngàm lò xo gài chặt.
• Đấu nguồn vào cực trên của tép từ thanh cái hoặc dây cầu nối.
• Xác định dây pha của mạch đi máy lạnh, đấu vào cực dưới của tép.
• Dây trung tính của mạch đi về thanh trung tính, không đi qua tép đơn.
• Dây tiếp địa đi về thanh tiếp địa riêng.
• Siết chặt vít cầu đấu, kéo nhẹ từng dây kiểm tra.
• Dán nhãn tên mạch.
• Đóng aptomat tổng, đóng tép, kiểm tra điện tới thiết bị.

Xác định dây pha

Dùng bút thử điện hoặc đồng hồ vạn năng trước khi cắt nguồn để biết dây nào là pha. Ở công trình mới, quy ước màu dây giúp nhận diện, nhưng không nên chỉ tin vào màu vì có thể đã bị đi sai. Sau khi lắp xong, gạt tép về ngắt rồi thử ở đầu thiết bị: dây pha phải mất điện.

Siết cầu đấu đúng cách

Lõi dây phải nằm trọn trong cầu đấu, không bị kẹp vào vỏ cách điện. Dây nhiều sợi nên bấm đầu cos. Vít lỏng là nguyên nhân chính gây nóng tép, xém vỏ, nhảy vặt. Sau một thời gian vận hành, nên siết kiểm tra lại khi đã cắt điện.

Lỗi thường gặp

• Đấu tép vào dây trung tính thay vì dây pha.
• Lắp tép có định mức vượt sức chịu của sợi dây phía sau.
• Không bấm cos cho dây nhiều sợi, sợi đồng xòe ra.
• Nhét tép vào tủ đã quá chật, dây đè lên nhau, khó tản nhiệt.
• Không dán nhãn, người sau không biết tép nào cấp cho đâu.

Khi tủ điện cũ dùng thanh ray đã gỉ

Thanh ray gỉ hoặc cong làm ngàm tép không gài chắc, tép lung lay mỗi khi gạt. Trước khi lắp tép mới, thay hoặc nắn lại thanh ray, siết chặt vào đáy tủ. Tép nằm chắc trên ray thì cầu đấu cũng ít bị rung lỏng theo thời gian.

Bảo trì

Mỗi năm một lần hoặc khi bảo trì máy lạnh, mở tủ điện, quan sát tép có vết xém, ố, nóng bất thường không. Thử gạt tép vài lần. Kiểm tra nhãn còn đọc được.

An toàn

Chỉ làm việc trong tủ điện khi đã cắt nguồn và kiểm tra lại. Dùng dụng cụ cách điện, không đeo nhẫn hay đồng hồ kim loại. Nếu không có chuyên môn điện, nhờ thợ điện có kinh nghiệm.

Kiểm tra sau khi lắp

Bật máy lạnh, cho chạy ổn định. Mở cửa tủ, dùng tay sờ nhẹ mặt tép từ bên ngoài, chỉ nên hơi ấm. Nếu có ampe kìm, đo dòng trên dây ra máy để so với thông tin của hãng. Ghi ngày lắp và định mức tép vào nhãn hoặc sổ bảo trì của nhà.

Cần thợ lắp tép đơn, đấu đúng dây pha và dán nhãn tủ điện cho mạch máy lạnh, anh chị gọi Hotline 079 67 56789; hội viên An Cư / Lạc Nghiệp nêu mã để được hỗ trợ.