Trả lời nhanh: Mối nối rắc co (tán đồng) của máy lạnh chỉ kín khi đầu ống được cắt vuông bằng dao cắt ống, nạo sạch ba via, luồn tán trước rồi mới loe bằng bộ loe đúng kiểu, mặt loe tròn đều, không nứt, không xước. Khi lắp, chỉ bôi một ít dầu lạnh lên mặt trong của loe, căn tâm vặn tay 3–4 vòng rồi siết bằng cờ lê lực đúng mô-men của hãng; theo sách lắp đặt Daikin, ống 1/4" là 14,2–17,2 N·m và ống 3/8" là 32,7–39,9 N·m. Bộ nong dùng để nối dài ống bằng hàn, không thay được cho bộ loe.

Loe, nong và rắc co: mỗi thứ làm gì?

  • Rắc co (tán đồng): đai ốc ren trong, ôm lấy miệng loe và vặn vào đầu van dịch vụ dàn nóng hoặc đầu ống dàn lạnh. Cỡ tán theo đường kính ngoài ống: 6,35 mm (1/4"), 9,52 mm (3/8"), 12,7 mm (1/2"), 15,88 mm (5/8"), 19,05 mm (3/4"); có tán giảm cho trường hợp đổi cỡ.
  • Bộ loe: kẹp ống và ép đầu ống thành miệng côn để ép kín vào mặt côn của đầu nối khi siết tán.
  • Bộ nong: nong rộng đầu một ống để lồng ống kia vào rồi hàn, dùng khi cần nối dài. Bộ nong Tasco TB800 nong cỡ 1/4" – 1-1/8" (6–28 mm).

Máy treo tường phòng ngủ thường đi cặp ống 1/4" và 3/8"; máy tủ đứng, âm trần công suất lớn hơn hay dùng ống hơi 1/2" hoặc 5/8". Đọc cỡ ống trên tem dàn nóng hoặc sách hướng dẫn của máy trước khi mua tán, ống.

Chọn bộ loe nào?

Dụng cụ (trang SP Nhavui) Cỡ ống Đặc điểm
Bộ loe lệch tâm Value VFT-808 1/4" – 3/4" (6, 8, 10, 12, 16, 19 mm) Loe lệch tâm, có 3 phiên bản I-N / IS / MIS
Bộ loe Tasco Black TB550 Plus 1/4" – 3/4" (4–19 mm) Thanh gạt định vị ống, hợp kim nhôm nhẹ
Bộ loe Tasco TB570E 1/4", 3/8", 1/2", 5/8", 3/4" Dùng tay hoặc máy khoan, máy bắt vít
Bộ loe đa năng Dunnex CT-526 3/16" – 3/4" (5–19 mm), 1 kẹp Không kèm dao cắt

Loe lệch tâm cho mặt côn láng, đều hơn loe đồng tâm. Sách lắp đặt Daikin chia độ nhô đầu ống khỏi khuôn theo loại dụng cụ: dụng cụ loe kiểu ly hợp dành cho R410A là 0–0,5 mm, kiểu ly hợp thông thường 1,0–1,5 mm, kiểu tai hồng 1,5–2,0 mm. Bộ CT-278 trên Nhavui ghi góc loe 37 độ và chủ yếu dùng nong ống để hàn, nên không dùng để loe đầu nối máy lạnh.

Quy trình loe ống đồng không xì gas

  • Cắt ống: dùng dao cắt ống đồng, như Tasco TB31N (4–32 mm) hoặc TB21N mini (4–16 mm) cho chỗ hẹp; xoay đều, siết dao từ từ để ống không bị méo. Không dùng cưa, vì mạt đồng rơi vào ống và mép cắt không vuông.
  • Nạo ba via: dùng dụng cụ nạo như Tasco TB35 hoặc TB38C (1/4" – 3/4"), nạo nhẹ mép trong và ngoài, quay miệng ống xuống dưới để phoi không rơi vào trong.
  • Luồn tán trước: luồn rắc co vào ống đúng chiều trước khi loe. Daikin khuyến cáo dùng tán đi kèm máy để tránh nứt tán do lão hóa.
  • Loe: kẹp ống đúng cỡ, chỉnh độ nhô theo hướng dẫn của dụng cụ, vặn tới khi bộ loe báo đủ (bộ ly hợp sẽ trượt).
  • Kiểm tra: miệng loe tròn đều, dày đều quanh chu vi, mặt trong không xước, không nứt, và tán trượt êm, ôm vừa miệng loe. Lỗi thì cắt bỏ đầu ống, loe lại, không cố siết cho kín.

Siết rắc co đúng mô-men

  • Bôi một ít dầu lạnh đúng loại cho gas của máy (R32, R410A) chỉ lên mặt trong của loe; không bôi mặt ngoài, không bôi ren tán, không dùng dầu khoáng.
  • Căn đúng tâm hai mặt côn, vặn tay 3–4 vòng cho ăn ren, không kéo ống lệch để ép vào đầu van.
  • Dùng một cờ lê giữ thân van hoặc đầu nối, một cờ lê lực siết tán.
Cỡ ống Mô-men siết tán (sách lắp đặt Daikin)
1/4" (6,4 mm) 14,2–17,2 N·m
3/8" (9,5 mm) 32,7–39,9 N·m
1/2" (12,7 mm) 49,5–60,3 N·m
5/8" (15,9 mm) 61,8–75,4 N·m

Hãng khác có thể khác, luôn ưu tiên sách hướng dẫn của đúng máy. Siết quá lực làm mỏng, nứt loe hoặc nứt tán; siết thiếu thì xì gas sau vài tuần. Cờ lê lực Tasco trên Nhavui có các lựa chọn TBQ1417, TBQ3822, TBQ1226, TBQ5829; trang sản phẩm chưa công bố mô-men từng mã, cần đối chiếu nhãn trên cờ lê thực nhận.

Nong ống khi nào, và những lỗi cần tránh

Khi ống không đủ dài, thợ nong đầu một ống bằng bộ nong như Tasco TB800 hoặc kìm nong CT-23 (6–22 mm), lồng ống kia vào rồi hàn. Mối hàn phải sạch, kín và nên nằm ở nơi kiểm tra được, hạn chế để trong tường. Chiều dài ống ảnh hưởng tới lượng gas nạp thêm, xem bài cách tính chiều dài ống đồng và lượng gas nạp thêm.

  • Dùng lại ống của lần lắp trước: Daikin khuyến cáo không dùng ống đã qua lắp đặt trước.
  • Để hở miệng ống khi đi ống: bụi, nước, côn trùng lọt vào; bịt kín bằng nắp hoặc băng keo.
  • Loe ống móp, nứt hoặc chưa nạo ba via.
  • Bỏ qua thử kín và hút chân không. Kiểm tra áp suất sau khi lắp xem bài đồng hồ nạp gas máy lạnh.

Câu hỏi thường gặp

Không có cờ lê lực thì siết theo cảm giác được không?
Không nên. Mô-men cho ống nhỏ và ống lớn chênh nhau nhiều lần, siết theo tay rất dễ quá lực làm nứt loe ống 1/4".

Rắc co xì gas có siết thêm là hết không?
Thường không. Đa phần do mặt loe lỗi; nên xả gas theo quy trình, cắt bỏ đầu ống, loe lại rồi siết đúng lực.

Tán 6,35 mm và 6,25 mm có khác nhau không?
Ống 1/4" có đường kính ngoài 6,35 mm; một số nơi ghi tắt 6,25 mm hoặc "tán 6". Chọn tán theo cỡ ống 1/4".

Bộ loe dùng cho R22 có dùng cho R32, R410A được không?
Kiểm tra độ nhô theo sách máy; Daikin quy định riêng độ nhô cho dụng cụ loe R410A, dụng cụ cũ phải chỉnh lại độ nhô.

Kết luận

Máy lạnh không xì gas ở rắc co nhờ bốn việc: cắt vuông, nạo sạch, loe đẹp và siết đúng mô-men. Đầu tư một bộ loe lệch tâm, dao cắt, dụng cụ nạo và cờ lê lực rẻ hơn nhiều so với một lần nạp gas lại. Xem bộ loe, nong, dao cắt, cờ lê lực và tán đồng trong danh mục vật tư lắp đặt máy lạnh trên Nhavui.com, hoặc gửi model máy để Nhavui tư vấn cỡ ống, tán phù hợp.