Vì sao phải chọn đúng kích thước ống thoát cho nhà phố?
Một căn nhà phố có nhiều loại nước cần thoát khác nhau: nước từ lavabo, chậu rửa chén, máy giặt, phòng tắm, bồn cầu và nước mưa từ ban công, sân thượng, mái hoặc sân ngoài trời.
Mỗi khu vực có lưu lượng và đặc tính nước thải khác nhau. Vì vậy, không nên sử dụng một kích thước ống duy nhất cho toàn bộ ngôi nhà.
Ống quá nhỏ có thể làm nước thoát chậm, dễ tắc và trào ngược. Ngược lại, chỉ tăng đường kính ống mà không quan tâm đến độ dốc, chiều dài tuyến, số lượng co và cách gom nhánh cũng không giải quyết được toàn bộ vấn đề.
Bảng gợi ý kích thước ống thoát cho nhà phố
| Khu vực / thiết bị | Đường kính ống tham khảo |
|---|---|
| Lavabo, chậu rửa mặt | Khoảng Ø42 – Ø49 |
| Chậu rửa chén | Ø42 / Ø49 / Ø60 |
| Bồn cầu | Khoảng Ø90 – Ø110/114, thường ưu tiên tuyến lớn |
| Tiểu nam | Khoảng Ø49 – Ø60 tùy thiết bị |
| Phễu thu sàn WC, phòng tắm | D60 – D76; có thể tăng D90 khi cần lưu lượng lớn |
| Phòng giặt | D60 – D76 cho thoát sàn |
| Ban công nhỏ | D60 – D76 |
| Ban công lớn | Có thể xem xét D90 |
| Sân thượng | Thường xem xét D90 – D110/114 cho từng điểm thu, nhưng cần tính theo diện tích |
| Sân trước, sân sau | D90 – D110/114 hoặc chia nhiều điểm thu |
| Trục thải có nhận bồn cầu | Thường dùng tuyến lớn khoảng Ø110/114 trở lên tùy thiết kế |
| Ống đứng nước mưa | Tính theo diện tích mái, sân thượng và số lượng điểm thu |
Các kích thước trên mang tính định hướng. Với đường gom chính, trục đứng hoặc công trình có nhiều thiết bị, kích thước cần được xác định theo thiết kế hệ thống thực tế.
Ống thoát bồn cầu nên dùng kích thước bao nhiêu?
Bồn cầu cần đường thải lớn hơn đáng kể so với lavabo hoặc phễu thu sàn vì phải vận chuyển cả nước và chất thải rắn.
Trong nhà phố, đường thải bồn cầu thường nằm trong nhóm khoảng Ø90 – Ø110/114, trong đó tuyến khoảng Ø110 trở lên rất phổ biến.
Không nên thu nhỏ đường thải bồn cầu xuống Ø60 hoặc Ø75 chỉ vì khoảng cách từ bồn cầu đến trục đứng ngắn.
Ngoài đường kính, vị trí tâm ống chờ cũng phải phù hợp với loại bồn cầu dự kiến lắp.
Ống thoát lavabo nên dùng kích thước bao nhiêu?
Lavabo có lưu lượng tương đối nhỏ. Trong nhà phố, có thể tham khảo đường thoát khoảng:
-
Ø42
-
Ø49
Tuy nhiên, kích thước cuối cùng phải tương thích với bộ xả và xi phông của lavabo.
Nếu đã xác định model lavabo và xi phông, nên lấy thông số lắp đặt của thiết bị làm chuẩn thay vì chừa ống hoàn toàn theo kinh nghiệm.
Ống thoát chậu rửa chén nên dùng kích thước bao nhiêu?
Chậu rửa chén thường sử dụng đường thoát khoảng:
-
Ø42
-
Ø49
-
Ø60
Trong đó, Ø49 – Ø60 thường thuận lợi hơn cho hệ thống bếp gia đình, đặc biệt khi đường ống tương đối dài.
Nước thải bếp thường chứa dầu mỡ, vụn thức ăn và cặn nên đường ống cần:
-
Có độ dốc phù hợp.
-
Hạn chế co gấp.
-
Thuận tiện vệ sinh.
-
Có rọ lọc rác tại chậu.
Cần phân biệt kích thước bầu xả chậu với đường kính ống thoát. Bầu xả 110mm hoặc 140mm không có nghĩa phải sử dụng ống Ø110 hoặc Ø140.
Một hệ thống hoàn toàn có thể theo dạng:
Bầu xả 140mm → xi phông → ống thoát Ø49 hoặc Ø60.
Phễu thu sàn nên dùng ống đường kính bao nhiêu?
Đối với phễu thu sàn, nên tập trung vào đường kính ống thoát phía dưới, không cần suy ra đường kính ống từ kích thước phần mặt của phễu.
Có thể tham khảo:
-
D60 – D76: phòng tắm, WC hoặc khu vực thu lượng nước vừa phải.
-
D90: khu vực có lưu lượng nước lớn hơn.
-
D90 – D110: khu vực cần thoát lượng nước lớn, tùy hệ thống và loại phễu.
Khi mua phễu, cần kiểm tra cổ thoát của sản phẩm có tương thích với đường ống chờ thực tế hay không.
Phễu thu sàn phòng tắm nên chọn D60, D75 hay D90?
Đối với phòng tắm gia đình thông thường, D60 – D76 là nhóm kích thước nên ưu tiên xem xét.
Có thể tăng lên D90 khi:
-
Khu tắm có lưu lượng nước lớn.
-
Có nhiều vòi hoặc thiết bị xả cùng lúc.
-
Nhiều khu vực cùng gom nước vào một điểm.
-
Tuyến ống ngang tương đối dài.
-
Muốn tăng khả năng thoát dự phòng.
Không phải cứ dùng ống lớn là nước sẽ thoát nhanh hơn. Cổ phễu, lõi ngăn mùi, độ dốc và đường ống phía sau cũng phải đồng bộ.
Nhà vệ sinh nên bố trí đường thoát như thế nào?
Một nhà vệ sinh nhà phố thường có ba nhóm thoát chính:
Bồn cầu: sử dụng tuyến thải lớn, thường khoảng Ø110/114.
Lavabo: có thể dùng nhánh khoảng Ø42 – Ø49.
Phễu thu sàn: có thể tham khảo D60 – D76; tăng lên D90 khi cần lưu lượng lớn.
Các nhánh sau đó được đưa về đường gom hoặc trục thải phù hợp.
Không nên đấu toàn bộ thiết bị vào cùng một nhánh nhỏ chỉ vì chúng nằm gần nhau.
Có nên cho phễu sàn và bồn cầu dùng chung một nhánh nhỏ?
Không nên.
Bồn cầu có đặc tính nước thải khác với nước từ lavabo hoặc sàn phòng tắm. Đường bồn cầu cần tiết diện lớn và cấu hình phù hợp cho chất thải rắn.
Cấu trúc dễ hiểu hơn là:
Bồn cầu → nhánh thải riêng → trục thải
Trong khi:
Lavabo + phễu sàn → các nhánh thoát phù hợp → đường gom
Các tuyến có thể kết nối về hệ thống chung ở vị trí được thiết kế thích hợp.
Phòng giặt nên bố trí đường thoát như thế nào?
Phòng giặt nên có:
-
Điểm nhận nước xả máy giặt.
-
Phễu thu sàn dự phòng.
Đối với phễu sàn khu giặt, có thể tham khảo D60 – D76.
Nếu khu vực có nhiều máy giặt, bồn giặt hoặc lượng nước xả lớn thì cần tăng khả năng của tuyến gom thay vì chỉ thay một phễu lớn hơn.
Ban công nên dùng ống thoát bao nhiêu?
Ban công cần xét nước mưa chứ không chỉ nước vệ sinh sàn.
Với ban công nhỏ hoặc có mái che, có thể xem xét:
D60 – D76
Với ban công lớn, không có mái che hoặc nhận thêm nước từ mái phía trên:
D90 là nhóm kích thước nên được cân nhắc.
Nếu diện tích ban công lớn, bố trí hai điểm thu có thể hiệu quả hơn dồn toàn bộ lượng nước về một phễu.
Sân thượng nên dùng ống thoát bao nhiêu?
Sân thượng khác đáng kể so với phòng tắm.
Phòng tắm thường chỉ nhận nước từ một vài thiết bị. Sân thượng có thể nhận toàn bộ lượng mưa trên diện tích hàng chục mét vuông trong thời gian ngắn.
Với nhà phố, có thể tham khảo D90 – D110/114 cho từng điểm thu, nhưng không nên xem đây là kích thước cố định cho mọi sân thượng.
Cần xét:
-
Diện tích sân thượng.
-
Cường độ mưa.
-
Số lượng điểm thu.
-
Số lượng ống đứng.
-
Chiều dài tuyến ngang.
-
Khả năng của đường thoát phía dưới.
Sân thượng lớn nên bố trí nhiều điểm thu thay vì chỉ một phễu.
Sân thượng có nên có đường thoát tràn?
Nên cân nhắc.
Nếu phễu chính bị lá cây, rác hoặc cặn làm nghẹt trong lúc mưa lớn, nước có thể dâng nhanh trên sân thượng.
Một điểm thoát tràn hoặc đường thoát dự phòng giúp giảm nguy cơ nước dâng đến:
-
Cửa sân thượng.
-
Chân tường.
-
Lớp chống thấm.
-
Khu vực cầu thang.
Điều này đặc biệt hữu ích với sân thượng có tường bao kín.
Sân trước và sân sau nên dùng ống thoát bao nhiêu?
Đối với sân ngoài trời, có thể xem xét tuyến khoảng:
D90 – D110/114
Tuy nhiên, diện tích sân càng lớn thì càng nên chia nhiều điểm thu hoặc sử dụng rãnh thu nước.
Không nên thiết kế một sân dài dốc toàn bộ về một phễu nhỏ nếu lượng nước mưa có thể tập trung lớn.
Gara có cần phễu thu sàn riêng không?
Nếu gara có khả năng nhận nước mưa, nước rửa xe hoặc nước vệ sinh sàn thì nên bố trí điểm thu nước riêng.
Đường thoát cần xét:
-
Diện tích gara.
-
Nước mưa có hắt vào hay không.
-
Có rửa xe thường xuyên hay không.
-
Cao độ nền gara.
-
Hướng dốc mặt sàn.
Với khu vực nhỏ có thể sử dụng nhóm D60 – D76; gara lớn hoặc nhận nhiều nước mưa nên cân nhắc D90 hoặc hệ rãnh thu phù hợp.
Ống đứng nước mưa nên dùng bao nhiêu?
Không nên mặc định tất cả nhà phố đều sử dụng một kích thước ống đứng nước mưa.
Kích thước cần phụ thuộc vào:
-
Diện tích mái.
-
Diện tích sân thượng.
-
Ban công đấu vào hệ thống.
-
Số ống đứng.
-
Lượng mưa thiết kế.
-
Khoảng cách giữa các điểm thu.
Với nhà phố nhỏ, D90 – D110/114 là nhóm thường được xem xét, nhưng khi diện tích thu lớn nên tăng số lượng đường đứng hoặc tính lại kích thước.
Có nên cho nước mưa đi chung với đường thải bồn cầu?
Không nên thiết kế nước mưa và nước thải vệ sinh như cùng một hệ thống ngay từ đầu.
Nên phân biệt:
-
Nước thải bồn cầu.
-
Nước thải sinh hoạt từ lavabo, phòng tắm, máy giặt.
-
Nước thải bếp.
-
Nước mưa.
Việc tách hợp lý giúp kiểm soát lưu lượng, mùi, thông hơi, bảo trì và xử lý sự cố tốt hơn.
Trục thải chính của nhà phố nên dùng kích thước bao nhiêu?
Nếu trục nhận trực tiếp nước thải từ bồn cầu, tuyến khoảng Ø110/114 rất thường gặp trong nhà phố.
Tuy nhiên, kích thước cuối cùng còn phụ thuộc:
-
Số tầng.
-
Số lượng nhà vệ sinh.
-
Số bồn cầu.
-
Số nhánh nhập vào trục.
-
Chiều dài các đường ngang.
-
Hệ thống thông hơi.
-
Cách kết nối bể tự hoại và tuyến thoát bên ngoài.
Nhà có nhiều tầng hoặc nhiều thiết bị không nên chỉ sao chép kích thước trục từ một căn nhà khác.
Có được giảm đường kính ống theo chiều dòng chảy không?
Nên tránh.
Khi nhiều nhánh nhỏ nhập vào một tuyến lớn, đoạn phía sau phải đủ khả năng tiếp nhận tổng lưu lượng.
Ví dụ, nếu nhiều nhánh D60 cùng gom vào một tuyến chính thì không hợp lý nếu sau đó lại thu xuống một đoạn nhỏ hơn và tạo nút thắt.
Nguyên tắc này đặc biệt quan trọng với nước mưa.
Độ dốc đường ống quan trọng như thế nào?
Độ dốc rất quan trọng.
Ống có đường kính lớn nhưng:
-
Gần như nằm ngang.
-
Bị võng.
-
Có nhiều điểm trũng.
-
Có quá nhiều co.
-
Đi tuyến quá dài.
vẫn có thể thoát chậm và tích tụ cặn.
Vì vậy, thiết kế tốt phải đồng thời bảo đảm đường kính + độ dốc + đường đi + khả năng bảo trì.
Có nên dùng nhiều co 90 độ?
Nên hạn chế các vị trí đổi hướng gấp nếu không cần thiết.
Nhiều co làm:
-
Tăng trở lực dòng chảy.
-
Tạo vị trí giữ cặn.
-
Khó luồn thiết bị thông tắc.
-
Tăng nguy cơ nghẹt ở đường bếp và đường thải.
Khi mặt bằng cho phép, nên tổ chức tuyến ống đơn giản và ít đổi hướng.
Cửa thăm và vị trí thông tắc có cần thiết không?
Có.
Ống thoát trong nhà phố thường được:
-
Âm sàn.
-
Âm tường.
-
Đi trong hộp kỹ thuật.
-
Chôn dưới nền.
Nếu không có vị trí kiểm tra, một sự cố nhỏ có thể phải đục phá để xử lý.
Nên cân nhắc điểm tiếp cận tại:
-
Chân trục đứng.
-
Tuyến ngang dài.
-
Điểm đổi hướng.
-
Đường thoát bếp.
-
Trước khi tuyến thoát đi ra ngoài nhà.
Khi xây nhà mới nên chọn đường ống hay chọn phễu trước?
Hai phần nên được xác định đồng thời.
Trình tự hợp lý:
Xác định khu vực thu nước → xác định lưu lượng → chọn đường kính ống → chọn phễu tương thích → chừa ống → chống thấm → hoàn thiện sàn.
Không nên đi toàn bộ đường ống rồi lát sàn xong mới bắt đầu tìm phễu.
Khi sửa nhà cũ nên kiểm tra gì trước khi mua phễu?
Trước tiên cần xác định đường kính ống chờ hiện có.
Sau đó kiểm tra:
-
Độ sâu của ống.
-
Vị trí tâm ống.
-
Không gian lắp thân phễu.
-
Nhu cầu ngăn mùi.
-
Nhu cầu chống trào.
-
Lưu lượng nước cần thoát.
Từ đó mới lựa chọn phễu tương thích.
Gợi ý nhanh cho một nhà phố điển hình
Nhà vệ sinh
-
Bồn cầu: khoảng Ø110/114.
-
Lavabo: Ø42 – Ø49.
-
Phễu thu sàn: D60 – D76; có thể D90 khi cần lưu lượng lớn.
Nhà bếp
-
Chậu rửa chén: Ø42 / Ø49 / Ø60.
-
Nên có rọ lọc rác và xi phông.
-
Hạn chế đường ống quá dài và nhiều co.
Phòng giặt
-
Đầu xả máy giặt theo thiết bị.
-
Phễu sàn: khoảng D60 – D76.
Ban công
-
Nhỏ: D60 – D76.
-
Lớn hoặc nhận nhiều nước mưa: xem xét D90.
Sân thượng
-
Thường xem xét D90 – D110/114 cho từng điểm thu.
-
Sân lớn nên có nhiều điểm thu và thoát tràn dự phòng.
Sân trước, sân sau
-
Thường xem xét D90 – D110/114.
-
Diện tích lớn nên chia nhiều ga hoặc sử dụng rãnh thu.
Những lỗi thường gặp khi chọn kích thước ống thoát
-
Sử dụng D60 cho tất cả các phễu trong nhà.
-
Đường thải bồn cầu quá nhỏ.
-
Sân thượng lớn nhưng chỉ có một điểm thu.
-
Đường nước mưa bị thu nhỏ sau khi gom nhiều nhánh.
-
Dùng ống lớn nhưng không tạo đủ độ dốc.
-
Đường bếp có quá nhiều co.
-
Không bố trí vị trí thông tắc.
-
Không tách hợp lý nước mưa và nước thải.
-
Đi đường ống xong mới chọn thiết bị và phễu.
-
Chọn phễu mà không kiểm tra đường kính cổ thoát và ống chờ.
Kết luận
Có thể ghi nhớ nhanh:
-
Lavabo: khoảng Ø42 – Ø49.
-
Chậu rửa chén: Ø42 / Ø49 / Ø60.
-
Bồn cầu: khoảng Ø90 – Ø110/114, thường ưu tiên tuyến lớn.
-
Phễu thu sàn WC và phòng tắm: D60 – D76; D90 khi cần lưu lượng lớn.
-
Phòng giặt: D60 – D76 cho phễu sàn.
-
Ban công: D60 – D90 tùy diện tích.
-
Sân thượng: thường xem xét D90 – D110/114 cho từng điểm thu và phải xét diện tích nước mưa.
-
Sân ngoài trời: D90 – D110/114 hoặc chia nhiều điểm thu.
-
Trục thải nhận bồn cầu: khoảng Ø110/114 là nhóm rất thường gặp nhưng cần xét tổng tải.
Riêng với phễu thu sàn, nên chọn theo đường kính ống thoát mà phễu có thể kết nối, lưu lượng của khu vực và cấu hình đường ống phía sau. Không cần dựa vào kích thước phần mặt phễu để suy ra đường kính ống.
Danh mục liên quan: Cầu chắn rác Thoát sàn dài Thoát sàn vuôngCông trình liên quan: Nhà phố tiết kiệm
Thương hiệu liên quan: Vanni Luco