Mái bê tông là phần kết cấu trên cùng của nhiều nhà phố, vừa chịu tác động trực tiếp của nắng mưa vừa bảo vệ không gian bên dưới.

So với sàn giữa các tầng, mái bê tông cần quan tâm nhiều hơn đến chống thấm, thoát nước, chống nóng và các vị trí xuyên mái.

Các công việc thường gồm:

  • Lắp dựng cốp pha và hệ chống.

  • Gia công, lắp đặt cốt thép mái.

  • Bố trí các lỗ chờ và ống xuyên mái.

  • Thi công bê tông.

  • Bảo dưỡng bê tông.

  • Tạo dốc thoát nước.

  • Xử lý cổ ống và chân tường.

  • Thi công chống thấm.

  • Thử và kiểm tra khả năng thoát nước.

  • Thi công lớp bảo vệ chống thấm.

  • Thi công giải pháp cách nhiệt nếu có.

  • Lát hoặc hoàn thiện bề mặt nếu mái được sử dụng.

  • Lắp hệ thống thoát nước mưa.

  • Lắp các thiết bị trên mái như bồn nước, máy nước nóng, điều hòa hoặc điện mặt trời nếu thiết kế có bố trí.

Vì nhiều hạng mục sẽ nằm dưới lớp chống thấm và hoàn thiện, các vị trí kỹ thuật nên được xác định trước khi thi công mái.

Phần kết cấu mái bê tông cốt thép thường cần:

  • Thép cốt bê tông.

  • Bê tông theo thiết kế.

  • Dây thép buộc.

  • Con kê.

  • Thép kê hoặc vật tư giữ khoảng cách cốt thép.

  • Thép chờ và chi tiết liên kết nếu có.

  • Vật tư bảo dưỡng bê tông.

Các thông số như chiều dày mái, kích thước thép, khoảng cách thép, cấu tạo dầm và cấp bê tông phải tuân theo hồ sơ thiết kế kết cấu của từng căn nhà.

Không nên tự giảm thép hoặc thay đổi cấu tạo mái vì mái ngoài chịu tải sử dụng còn thường xuyên chịu tác động của nhiệt độ và thời tiết.

Trước khi đổ bê tông cần chuẩn bị hệ cốp pha và chống đỡ ổn định.

Nhóm vật tư có thể gồm:

  • Ván cốp pha.

  • Ván phủ phim.

  • Xà gồ.

  • Đà đỡ.

  • Cây chống.

  • Chân kích và đầu kích nếu sử dụng hệ chống tương ứng.

  • Phụ kiện liên kết.

  • Vật liệu bịt khe.

  • Chất tháo khuôn khi cần.

Trước khi đổ bê tông cần kiểm tra cao độ, độ ổn định, các mép mái, lỗ mở và vị trí tiếp giáp với dầm hoặc tường.

Cốp pha cũng cần được vệ sinh trước khi thi công bê tông.

Mái bê tông cần có giải pháp dẫn nước về các điểm thu nước thay vì để nước đọng trên bề mặt.

Tùy cấu tạo mái, lớp tạo dốc có thể liên quan đến:

  • Vữa xi măng cát.

  • Vật liệu tạo dốc theo thiết kế.

  • Vữa sửa chữa.

  • Vật liệu xử lý bề mặt.

  • Phụ kiện tạo cao độ tại các điểm thoát.

Việc xác định hướng dốc nên được phối hợp ngay với vị trí phễu thu và ống thoát nước mưa.

Không nên chỉ tập trung chống thấm mà bỏ qua thoát nước. Một lớp chống thấm tốt vẫn phải làm việc trong điều kiện mái thoát nước hợp lý.

Chống thấm là một trong những hạng mục quan trọng nhất của mái bê tông nhà phố.

Tùy giải pháp thiết kế có thể sử dụng:

  • Vật liệu chống thấm gốc xi măng.

  • Vật liệu chống thấm polymer.

  • Màng chống thấm dạng lỏng.

  • Màng chống thấm dạng tấm.

  • Hệ chống thấm chuyên dụng khác phù hợp với mái.

Ngoài vật liệu chính còn có thể cần:

  • Lớp lót.

  • Vữa sửa chữa.

  • Vữa bo góc.

  • Lưới gia cường tại vị trí cần thiết.

  • Băng chống thấm.

  • Keo trám khe.

  • Vật liệu xử lý cổ ống.

  • Lớp bảo vệ chống thấm.

Nên chọn các thành phần tương thích trong cùng một hệ thay vì ghép nhiều sản phẩm không rõ khả năng làm việc cùng nhau.

Không phải toàn bộ mái đều có mức độ rủi ro giống nhau.

Các vị trí cần chú ý gồm:

  • Chân tường bao mái.

  • Chân parapet.

  • Cổ ống xuyên mái.

  • Phễu thu nước.

  • Miệng ống thoát.

  • Góc giao giữa sàn và tường.

  • Khe tiếp giáp vật liệu.

  • Lỗ kỹ thuật.

  • Chân bồn nước.

  • Chân giá đỡ thiết bị.

  • Khu vực cửa ra sân thượng nếu có.

Những vị trí này nên được xử lý trước khi phủ lớp chống thấm toàn bộ bề mặt.

Đặc biệt, không nên tùy tiện khoan xuyên mái sau khi chống thấm đã hoàn thiện.

Hệ thoát nước mái cần được chuẩn bị đồng thời với chống thấm.

Các vật tư thường gặp:

  • Phễu thu nước mái.

  • Cầu chắn rác.

  • Ống thoát nước mưa.

  • Co.

  • Tê.

  • Nối ống.

  • Kẹp giữ ống.

  • Keo dán ống phù hợp.

  • Ống xuyên sàn.

  • Phụ kiện chuyển tiếp nếu có.

  • Hộp hoặc máng thu nước tùy thiết kế.

Cầu chắn rác giúp hạn chế lá cây và rác lớn đi vào hệ thống thoát nước.

Các điểm thu nước nên dễ tiếp cận để vệ sinh định kỳ, đặc biệt trước và trong mùa mưa.

Mái bê tông tiếp xúc trực tiếp với nắng nên nhiệt từ mái có thể truyền xuống tầng trên cùng.

Tùy thiết kế, có thể sử dụng:

  • Tấm cách nhiệt.

  • Tấm XPS hoặc vật liệu cách nhiệt phù hợp.

  • Lớp vật liệu cách nhiệt chuyên dụng.

  • Gạch hoặc lớp lát chống nóng.

  • Hệ mái che phía trên.

  • Lớp hoàn thiện có tính năng hỗ trợ giảm hấp thụ nhiệt.

Giải pháp cụ thể cần được lựa chọn đồng bộ với chống thấm và mục đích sử dụng mái.

Nếu mái được sử dụng làm sân thượng, lớp cách nhiệt còn cần tính đến khả năng chịu tác động trong quá trình sử dụng.

Nếu mái bê tông đồng thời là sân thượng hoặc khu vực sử dụng, có thể cần hoàn thiện bề mặt.

Nhóm vật tư gồm:

  • Gạch lát ngoài trời.

  • Gạch chống trượt phù hợp.

  • Keo dán gạch hoặc vật liệu liên kết.

  • Keo chà ron.

  • Nẹp hoàn thiện.

  • Vật liệu xử lý khe.

  • Len hoặc vật liệu hoàn thiện chân tường.

Khi lát cần duy trì khả năng thoát nước của mái và không làm cản trở các phễu thu.

Các nắp thu nước cũng cần có khả năng tháo mở để vệ sinh.

Mái bằng nhà phố thường có tường bao hoặc parapet.

Có thể cần:

  • Gạch xây.

  • Xi măng.

  • Cát.

  • Vữa xây và tô.

  • Vật tư liên kết với kết cấu.

  • Lưới xử lý vị trí tiếp giáp nếu cần.

  • Vật liệu chống thấm chân tường.

  • Vật liệu hoàn thiện bề mặt.

  • Sơn ngoại thất.

Vị trí chân tường tiếp giáp sàn mái là khu vực cần được phối hợp kỹ giữa xây, tô và chống thấm.

Mái nhà phố thường là nơi bố trí nhiều thiết bị:

  • Bồn nước.

  • Máy nước nóng năng lượng mặt trời.

  • Dàn nóng điều hòa.

  • Ăng-ten.

  • Camera.

  • Thiết bị viễn thông.

  • Hệ điện mặt trời nếu có.

  • Quạt hoặc thiết bị thông gió.

Cần xác định trước vị trí để chuẩn bị chân đỡ, nguồn điện, đường ống và các đầu chờ cần thiết.

Không nên hoàn thiện chống thấm rồi mới khoan hàng loạt điểm neo xuống sàn mái.

Nếu phải cố định thiết bị vào kết cấu, cần có giải pháp kỹ thuật phù hợp và xử lý lại vị trí xuyên qua lớp chống thấm.

Nếu mái hoặc sân thượng được sử dụng thường xuyên, có thể cần:

  • Dây điện.

  • Ống luồn dây.

  • Hộp nối.

  • Công tắc.

  • Ổ cắm ngoài trời phù hợp.

  • Đèn tường.

  • Đèn sân thượng.

  • Đèn khu vực cầu thang lên mái.

  • Đầu chờ cho máy bơm hoặc thiết bị.

  • Đường dây camera.

Các thiết bị điện ở khu vực ngoài trời cần được lựa chọn phù hợp với môi trường sử dụng và hạn chế đặt hộp nối tại vị trí dễ bị nước tác động.

  • Thép cốt bê tông theo thiết kế.

  • Bê tông.

  • Dây buộc và con kê.

  • Cốp pha.

  • Hệ chống.

  • Vật tư tạo dốc.

  • Vật liệu chống thấm.

  • Vật liệu xử lý cổ ống và góc chân tường.

  • Lớp bảo vệ chống thấm.

  • Phễu thu nước mái.

  • Cầu chắn rác.

  • Ống thoát nước mưa và phụ kiện.

  • Vật liệu cách nhiệt nếu có.

  • Gạch lát ngoài trời nếu mái sử dụng làm sân thượng.

  • Keo dán và keo chà ron.

  • Vật tư tường bao mái.

  • Điện và chiếu sáng ngoài trời.

  • Chân đỡ hoặc vị trí đặt thiết bị trên mái.

  • Kết cấu mái đã được kiểm tra.

  • Bề mặt bê tông đã được xử lý phù hợp.

  • Các điểm thoát nước đã xác định.

  • Hướng thoát nước và lớp tạo dốc đã kiểm tra.

  • Cổ ống xuyên mái đã hoàn thiện.

  • Chân tường và góc giao đã được xử lý.

  • Các thiết bị dự kiến đặt trên mái đã xác định vị trí.

  • Đường điện và đường ống kỹ thuật đã bố trí.

  • Hệ chống thấm đã thi công đầy đủ.

  • Khả năng chống thấm đã được kiểm tra trước khi che phủ.

  • Lớp bảo vệ chống thấm đã chuẩn bị.

  • Phễu thu nước không bị che hoặc tắc.

  • Giải pháp cách nhiệt đã được xác định.

  • Vật liệu hoàn thiện phù hợp mục đích sử dụng mái.

Chỉ chống thấm mà không xử lý thoát nước: nước đọng lâu làm tăng áp lực lên các vị trí yếu của hệ mái.

Làm chống thấm trước khi hoàn thiện các ống xuyên mái: sau đó phải khoan hoặc đục lại sẽ làm tăng nguy cơ thấm.

Không xử lý kỹ chân tường và cổ ống: đây là những vị trí thường xuyên cần được chú ý trong hệ chống thấm.

Khoan mái tùy tiện để lắp thiết bị: có thể tác động đến cả kết cấu lẫn lớp chống thấm.

Không có lớp bảo vệ chống thấm: trong những hệ yêu cầu lớp bảo vệ, việc đi lại và thi công sau đó có thể làm hư bề mặt chống thấm.

Bỏ qua chống nóng: mái bê tông trực tiếp nhận nắng có thể ảnh hưởng đáng kể đến không gian tầng trên cùng.

Không vệ sinh hệ thoát nước: lá cây, đất và rác có thể làm giảm khả năng thoát nước của mái.

Khi thi công mái bê tông nên xem đồng thời:

  • Cột & dầm: liên quan trực tiếp đến hệ kết cấu đỡ mái.

  • Sàn bê tông: quy trình kết cấu có nhiều điểm tương đồng với sàn giữa tầng.

  • Tường xây: liên quan tường bao và parapet mái.

  • Sân thượng: thường sử dụng trực tiếp bề mặt mái.

  • Chống thấm: hạng mục quan trọng của toàn bộ mái.

  • Nước mưa: gồm phễu thu, ống thoát và phụ kiện.

  • Điện âm: phục vụ đèn và thiết bị trên mái.

  • Chiếu sáng: cần cho sân thượng và lối lên mái.

  • Điều hòa: có thể bố trí dàn nóng trên mái.

  • Bơm & bồn: mái thường là vị trí đặt bồn nước và một số thiết bị cấp nước.

Thi công mái bê tông cần mua những nhóm vật tư chính nào?

Có thể chia thành vật tư kết cấu, cốp pha, vật tư tạo dốc, chống thấm, thoát nước mưa, cách nhiệt và vật liệu hoàn thiện. Nếu mái có thiết bị còn cần hệ chân đỡ, điện và đường ống kỹ thuật.

Mái bê tông có cần chống thấm không?

Mái thường xuyên chịu nước mưa nên cần có giải pháp chống thấm phù hợp. Đặc biệt cần xử lý đồng bộ bề mặt mái, chân tường, cổ ống và các điểm thu nước.

Nên chống thấm trước hay tạo dốc trước?

Trình tự phụ thuộc vào cấu tạo của hệ mái được thiết kế. Quan trọng là lớp tạo dốc, lớp chống thấm và lớp bảo vệ phải được xác định thành một cấu tạo đồng bộ thay vì thi công rời rạc.

Có nên lát gạch trên mái bê tông?

Có thể lát nếu mái được sử dụng làm sân thượng hoặc cần lớp hoàn thiện bề mặt. Tuy nhiên lớp lát không thay thế cho hệ chống thấm bên dưới.

Có thể khoan mái để bắt chân bồn nước hoặc thiết bị không?

Không nên khoan tùy tiện sau khi mái đã hoàn thiện. Vị trí thiết bị và giải pháp liên kết nên được xác định từ trước để hạn chế làm hỏng lớp chống thấm hoặc ảnh hưởng đến kết cấu.

Mái bê tông có cần làm chống nóng không?

Nếu mái tiếp xúc trực tiếp với nắng, giải pháp cách nhiệt hoặc chống nóng có thể giúp giảm lượng nhiệt truyền xuống không gian bên dưới. Loại vật liệu nên được lựa chọn đồng bộ với cấu tạo chống thấm và cách sử dụng mái.

Với mái bê tông nhà phố, đừng chỉ chuẩn bị thép – bê tông – chống thấm. Một hệ mái hoàn chỉnh cần tính đồng thời kết cấu – tạo dốc – chống thấm – thoát nước – cách nhiệt – hoàn thiện – thiết bị trên mái.

Trong đó, ba việc nên chốt sớm là vị trí thoát nước, vị trí các ống xuyên mái và vị trí đặt thiết bị. Làm đúng ngay từ đầu sẽ hạn chế tình trạng mái vừa chống thấm xong lại phải khoan, đục để bổ sung đường ống hoặc chân đỡ.

Đặc biệt, lớp lát gạch hoặc lớp sơn bên ngoài không nên được xem là giải pháp thay thế cho chống thấm. Hãy xử lý mái thành một hệ hoàn chỉnh từ kết cấu đến lớp bảo vệ cuối cùng để giảm rủi ro thấm nước và sửa chữa về sau.