Giếng trời là khoảng không theo phương đứng giúp đưa ánh sáng và không khí vào những khu vực nằm sâu bên trong nhà phố.

Giếng trời thường được bố trí:

  • Giữa nhà.

  • Khu vực cầu thang.

  • Cuối nhà.

  • Gần bếp.

  • Khu vực hành lang.

  • Khoảng thông tầng.

  • Sân trong.

  • Khu vực giữa các phòng thiếu ánh sáng tự nhiên.

Một giếng trời hoàn chỉnh không chỉ là một ô trống trên mái. Hệ này thường liên quan đồng thời đến kết cấu – mái lấy sáng – thông gió – chống thấm – thoát nước – che nắng – lan can – chiếu sáng và hoàn thiện nội thất.

Vì vậy, nên xác định cấu tạo giếng trời ngay từ giai đoạn thiết kế thô thay vì đến khi hoàn thiện mới chọn kính hoặc làm mái che.

Tùy thiết kế, các công việc có thể gồm:

  • Tạo ô giếng trời trong kết cấu sàn.

  • Hoàn thiện tường bao quanh khoảng thông tầng.

  • Thi công khung mái giếng trời.

  • Lắp kính hoặc tấm lấy sáng.

  • Lắp nẹp, gioăng và phụ kiện.

  • Xử lý khe tiếp giáp mái với tường.

  • Bố trí thông gió.

  • Thi công mái đóng mở nếu có.

  • Làm hệ che nắng.

  • Xử lý chống thấm.

  • Bố trí máng hoặc điểm thu nước.

  • Lắp ống thoát nước mưa.

  • Lắp lan can tại các tầng mở vào giếng trời.

  • Bố trí điện và chiếu sáng.

  • Hoàn thiện tường, trần và khu vực đáy giếng trời.

Các phần này nên được phối hợp ngay từ đầu để hạn chế phải khoan, cắt hoặc đục sửa sau khi nhà đã hoàn thiện.

Khung mái là bộ phận đỡ kính hoặc tấm lấy sáng.

Tùy thiết kế có thể sử dụng:

  • Khung thép hộp.

  • Thép hình.

  • Inox.

  • Nhôm định hình.

  • Hệ khung chuyên dụng.

Phụ kiện đi kèm có thể gồm:

  • Bản mã.

  • Bulông.

  • Vít.

  • Tắc kê hoặc chi tiết neo phù hợp.

  • Thanh giằng.

  • Phụ kiện góc.

  • Vật tư hàn.

  • Sơn hoặc vật liệu bảo vệ kim loại.

Kích thước khung và khoảng cách thanh đỡ phải được xác định theo vật liệu mái, kích thước ô giếng trời và thiết kế kết cấu.

Không nên làm khung trước rồi mới lựa chọn kính vì loại kính và kích thước tấm có ảnh hưởng trực tiếp đến cấu tạo đỡ.

Kính là vật liệu phổ biến khi muốn lấy nhiều ánh sáng và tạo cảm giác hiện đại.

Tùy thiết kế có thể sử dụng:

  • Kính cường lực.

  • Kính dán an toàn.

  • Kính nhiều lớp.

  • Kính có khả năng kiểm soát nhiệt.

  • Các hệ kính xây dựng phù hợp khác.

Khi chọn cần xem xét:

  • Vị trí lắp đặt trên cao.

  • Kích thước từng tấm.

  • Cách đỡ kính.

  • Hệ nẹp.

  • Gioăng.

  • Điểm kê kính.

  • Khả năng thoát nước.

  • Mức độ nắng chiếu trực tiếp.

  • Yêu cầu an toàn khi kính hư hỏng.

Không nên tự áp dụng một chiều dày kính cố định cho tất cả giếng trời. Việc lựa chọn phải căn cứ kích thước tấm, hệ khung, kiểu liên kết và yêu cầu thực tế của công trình.

Ngoài kính, giếng trời có thể sử dụng polycarbonate hoặc các hệ tấm lấy sáng phù hợp.

Có thể gặp:

  • Polycarbonate đặc.

  • Polycarbonate rỗng.

  • Tấm lấy sáng định hình.

  • Hệ tấm chuyên dụng.

Vật tư đi kèm có thể gồm:

  • Nẹp nối.

  • Nẹp U.

  • Nẹp H hoặc phụ kiện tương ứng.

  • Gioăng.

  • Vít.

  • Vòng đệm.

  • Băng bịt đầu tấm.

  • Keo tương thích.

Ưu điểm của hệ tấm nhẹ là thuận tiện cho một số loại khung và công trình cải tạo. Tuy nhiên, cần thi công đúng hướng tấm và chừa khả năng giãn nở theo yêu cầu của sản phẩm.

Những chi tiết nhỏ này ảnh hưởng trực tiếp đến độ kín và độ bền của mái.

Có thể cần:

  • Nẹp nhôm.

  • Thanh giữ kính.

  • Kẹp kính.

  • Gioăng cao su.

  • Đệm kê kính.

  • Vít.

  • Bulông.

  • Keo silicone phù hợp với kính.

  • Nắp che.

  • Phụ kiện kết thúc.

Không nên để kính tiếp xúc trực tiếp với kim loại ở vị trí không được thiết kế phù hợp.

Hệ gioăng và nẹp cần vừa giữ kính ổn định, vừa hỗ trợ kiểm soát nước tại các khe.

Mái giếng trời thường tiếp giáp trực tiếp với tường, mái bê tông hoặc sân thượng nên dễ phát sinh thấm nếu xử lý không đồng bộ.

Vật tư có thể gồm:

  • Vật liệu chống thấm.

  • Tấm flashing.

  • Nẹp che.

  • Keo trám ngoài trời.

  • Băng butyl.

  • Băng chống thấm.

  • Vữa sửa chữa.

  • Vật liệu xử lý khe.

Các vị trí cần chú ý:

  • Chân khung mái.

  • Mái tiếp giáp tường.

  • Góc khung.

  • Khe giữa hai vật liệu.

  • Vị trí bắt vít.

  • Điểm xuyên mái.

  • Mép kính hoặc tấm lấy sáng.

Không nên chỉ dựa vào một đường keo silicone để chống nước cho toàn bộ mái giếng trời.

Nếu mái giếng trời nhận nước mưa, cần xác định đường nước đi ngay từ đầu.

Có thể cần:

  • Máng xối nhỏ.

  • Rãnh thu nước.

  • Phễu thu.

  • Ống thoát nước mưa.

  • Co.

  • Tê.

  • Măng sông.

  • Kẹp ống.

  • Cầu chắn rác.

  • Keo hoặc gioăng làm kín.

Hướng dốc của mái phải dẫn nước về đúng vị trí thu.

Đặc biệt với giếng trời nằm giữa nhà, không nên để nước chảy tự do xuống khoảng thông tầng trừ khi đó là giếng trời mở được thiết kế riêng để thu và thoát nước tại đáy.

Một số nhà phố sử dụng giếng trời mở hoàn toàn để tăng thông gió tự nhiên.

Khi đó khu vực đáy giếng trời cần được xem gần giống một sân trong.

Có thể cần:

  • Sàn có độ dốc.

  • Phễu thoát sàn.

  • Cầu chắn rác.

  • Ống thoát nước.

  • Chống thấm sàn.

  • Chống thấm chân tường.

  • Gạch lát chống trượt.

  • Keo chà ron.

  • Vật liệu hoàn thiện ngoài trời.

Không nên để nước mưa từ giếng trời mở chảy vào sàn sinh hoạt bên trong.

Một trong những lợi ích chính của giếng trời là hỗ trợ thông gió.

Có thể kết hợp:

  • Ô thông gió cố định.

  • Khe thoáng ở phần mái.

  • Cửa chớp.

  • Lam thông gió.

  • Cửa mái mở được.

  • Quạt thông gió ở một số trường hợp cần hỗ trợ cơ khí.

Mái giếng trời không nhất thiết phải kín hoàn toàn.

Nếu chỉ dùng một tấm kính kín bên trên mà không có đường thoát khí, khả năng thông gió tự nhiên sẽ giảm đáng kể.

Một số giếng trời sử dụng mái mở để linh hoạt lấy gió hoặc thoát khí nóng.

Hệ sản phẩm có thể gồm:

  • Khung mái.

  • Kính hoặc tấm lấy sáng.

  • Bản lề.

  • Ray trượt.

  • Bánh xe.

  • Tay đẩy.

  • Motor đóng mở.

  • Bộ điều khiển.

  • Công tắc.

  • Cảm biến mưa nếu thiết kế có.

  • Phụ kiện giới hạn hành trình.

Nếu dùng motor, cần chuẩn bị đường điện, hộp kỹ thuật và vị trí bảo trì từ trước.

Mái đóng mở cũng cần có giải pháp thoát nước và làm kín khi đóng.

Giếng trời lấy sáng tốt nhưng có thể làm không gian bên dưới nóng hoặc chói nếu nhận nắng trực tiếp nhiều.

Có thể sử dụng:

  • Lam nhôm.

  • Lam gỗ hoặc giả gỗ phù hợp.

  • Lam kim loại.

  • Rèm dưới mái kính.

  • Mành che.

  • Lưới che nắng.

  • Rèm tự động nếu cần.

Giải pháp che nắng nên được lựa chọn cùng hướng nắng và công năng bên dưới.

Không nên che quá kín đến mức mất hoàn toàn tác dụng lấy sáng của giếng trời.

Nếu khoảng thông tầng mở xuyên nhiều tầng, cần có giải pháp bảo vệ tại các cạnh sàn.

Có thể sử dụng:

  • Lan can kính.

  • Lan can thép.

  • Lan can inox.

  • Lan can sắt.

  • Tay vịn.

  • Hệ lan can kết hợp vật liệu.

Phụ kiện gồm:

  • Trụ.

  • Bản mã.

  • Bulông.

  • Kẹp kính.

  • Tay vịn.

  • Nắp che.

Vị trí neo lan can nên được chuẩn bị trước khi hoàn thiện sàn để hạn chế khoan phá gạch hoặc đá sau này.

Ngoài ánh sáng tự nhiên ban ngày, khu vực giếng trời thường cần ánh sáng nhân tạo vào ban đêm.

Có thể sử dụng:

  • Đèn thả.

  • Đèn tường.

  • Đèn hắt.

  • LED dây.

  • Đèn chiếu cây.

  • Đèn âm sàn tại khu vực phù hợp.

Vật tư đi kèm:

  • Dây điện.

  • Ống luồn.

  • Hộp nối.

  • Công tắc.

  • Bộ nguồn LED.

  • Phụ kiện treo đèn.

Nếu sử dụng đèn thả dài trong khoảng thông tầng, nên chuẩn bị điểm treo và đường dây từ giai đoạn thi công trần.

  • Khung mái theo thiết kế.

  • Kính hoặc tấm lấy sáng.

  • Nẹp và thanh giữ.

  • Gioăng.

  • Đệm kê.

  • Vít, bulông và vật tư neo.

  • Keo làm kín.

  • Flashing.

  • Vật liệu chống thấm.

  • Máng hoặc rãnh thu nước nếu cần.

  • Phễu và cầu chắn rác.

  • Ống thoát nước.

  • Lam hoặc rèm che nắng nếu có.

  • Hệ cửa mái hoặc motor nếu sử dụng.

  • Lan can quanh khoảng thông tầng.

  • Dây điện và ống luồn.

  • Đèn trang trí.

  • Vật tư hoàn thiện tường và đáy giếng trời.

  • Kích thước ô giếng trời đã kiểm tra.

  • Khung mái ổn định.

  • Loại kính hoặc tấm lấy sáng đã được chốt.

  • Cấu tạo nẹp, gioăng và đệm phù hợp.

  • Hướng thoát nước đã xác định.

  • Vị trí máng hoặc phễu thu đã chuẩn bị.

  • Mái tiếp giáp tường đã được xử lý.

  • Hệ chống thấm hoàn thành.

  • Giải pháp thông gió đã xác định.

  • Giải pháp che nắng đã được tính.

  • Lan can các tầng đã có phương án.

  • Đường điện cho đèn hoặc motor đã chuẩn bị.

  • Khu vực bên dưới thuận tiện vệ sinh và bảo trì.

Chỉ chú ý lấy sáng mà bỏ qua chống nóng: không gian bên dưới dễ nóng và chói.

Lắp mái kính kín hoàn toàn nhưng vẫn kỳ vọng thông gió tốt: cần có đường khí vào và ra phù hợp.

Làm khung trước rồi mới chọn kính: có thể phải sửa lại hệ đỡ.

Không tính thoát nước: nước dễ đọng trên mái hoặc tràn vào tường tiếp giáp.

Chỉ dùng keo để xử lý chống dột: keo không thay thế được flashing, gioăng và cấu tạo thoát nước.

Không chừa đường bảo trì: mái kính trên cao sẽ cần vệ sinh theo thời gian.

Làm khoảng thông tầng nhưng bỏ qua lan can: ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn sử dụng.

Khi làm giếng trời nên xem đồng thời:

  • Mái kính & mái che: liên quan trực tiếp đến mái lấy sáng.

  • Mái bê tông: thường là vị trí tạo ô giếng trời.

  • Sân thượng: có thể bao quanh phần mái giếng trời.

  • Cầu thang: giếng trời thường bố trí chung khu vực cầu thang.

  • Hành lang: liên quan đến khoảng thông tầng và lan can.

  • Trần: liên quan hoàn thiện khu vực dưới mái.

  • Thông gió: là một chức năng quan trọng của giếng trời.

  • Chiếu sáng: gồm cả ánh sáng tự nhiên và đèn trang trí.

  • Chống thấm: quan trọng tại mái và chân khung.

  • Nước mưa: liên quan máng, phễu và ống thoát.

Làm giếng trời cần mua những nhóm vật tư nào?

Thông thường gồm khung đỡ, kính hoặc tấm lấy sáng, nẹp – gioăng – phụ kiện liên kết, vật liệu chống thấm, hệ thoát nước, lam hoặc rèm che nắng, lan can và vật tư điện – chiếu sáng.

Nên dùng kính hay polycarbonate cho mái giếng trời?

Cả hai đều có thể phù hợp tùy thiết kế. Kính thường cho bề mặt trong và cảm giác chắc chắn; polycarbonate có lợi thế trọng lượng nhẹ hơn trong nhiều ứng dụng. Cần chọn dựa trên kích thước mái, kết cấu và yêu cầu sử dụng.

Giếng trời có cần mở thông gió không?

Nếu mục tiêu có thông gió tự nhiên thì cần có đường thoát khí phù hợp. Mái kín hoàn toàn chủ yếu giúp lấy sáng, còn khả năng thông gió sẽ phụ thuộc vào các ô mở hoặc giải pháp bổ sung.

Mái giếng trời có cần thoát nước không?

Có nếu mái nằm ngoài trời và nhận nước mưa. Nước cần được dẫn theo độ dốc về máng, phễu hoặc hệ thu phù hợp.

Có nên làm rèm cho mái kính giếng trời không?

Có thể cân nhắc nếu khu vực nhận nắng mạnh. Rèm, lam hoặc giải pháp che nắng giúp kiểm soát ánh sáng và nhiệt nhưng cần bố trí sao cho vẫn giữ được tác dụng lấy sáng.

Giếng trời mở hoàn toàn có cần chống thấm không?

Có. Sàn đáy và chân tường của giếng trời mở phải được xem như khu vực ngoài trời, cần có hệ chống thấm và thoát nước phù hợp.

Giếng trời nhà phố nên được thiết kế như một hệ lấy sáng – thông gió – che mưa – thoát nước hoàn chỉnh, thay vì chỉ chừa một khoảng trống giữa nhà.

Khi chuẩn bị vật tư, nên chia thành các nhóm rõ ràng: khung mái – kính/tấm lấy sáng – nẹp/gioăng – chống thấm – thoát nước – thông gió – che nắng – lan can – điện và chiếu sáng.

Ba vấn đề nên chốt sớm nhất là kiểu mái giếng trời, cách thông gió và đường thoát nước. Sau đó mới xác định loại kính, khung và phụ kiện.

Đặc biệt, nếu dùng kính trên cao, không nên tự chọn chiều dày kính hoặc kích thước khung theo kinh nghiệm. Một hệ giếng trời được làm đồng bộ ngay từ đầu sẽ vừa lấy sáng tốt, thông thoáng, ít dột và dễ vệ sinh, bảo trì hơn trong quá trình sử dụng.