Hệ thống điều hòa trong nhà phố không chỉ gồm dàn lạnh và dàn nóng. Để máy hoạt động ổn định, gọn đẹp và dễ bảo trì, phần vật tư âm tường cần được chuẩn bị ngay từ giai đoạn xây dựng.

Các nhóm chính thường gồm ống đồng dẫn môi chất lạnh, bảo ôn, ống thoát nước ngưng, dây điện, dây tín hiệu, ống luồn hoặc gen bảo vệ, giá đỡ dàn nóng và các phụ kiện kết nối.

Nếu phần này được thi công muộn, sau khi đã tô trát hoặc sơn hoàn thiện, công trình rất dễ phải đục tường, đi ống nổi hoặc xử lý lại trần.

Vì vậy, với nhà phố, nên xác định vị trí từng máy lạnh từ sớm và hoàn thiện đường chờ trước khi làm các lớp hoàn thiện cuối cùng.

Phòng khách

Phòng khách thường có diện tích lớn hơn các phòng khác nên cần xác định kỹ vị trí dàn lạnh, hướng thổi và vị trí đặt dàn nóng.

Không nên đặt dàn lạnh thổi trực tiếp vào vị trí ngồi lâu.

Phòng ngủ

Nên tránh hướng gió thổi thẳng vào đầu giường.

Vị trí dàn lạnh cần kết hợp với tủ áo, rèm, cửa ra vào và trần thạch cao để không bị vướng khi hoàn thiện nội thất.

Phòng làm việc

Ngoài yêu cầu làm mát, cần tính đến vị trí bàn làm việc và thiết bị điện tử.

Khu vực sinh hoạt chung

Nếu dùng điều hòa riêng cho từng tầng hoặc từng không gian, cần chuẩn bị đường ống độc lập và dễ bảo trì.

Sân sau, ban công hoặc sân thượng

Đây thường là các vị trí đặt dàn nóng.

Cần đảm bảo khu vực thông thoáng, có thể thao tác bảo trì và không cản trở lối đi.

Một vị trí điều hòa treo tường thường cần chuẩn bị đồng thời nhiều đường kỹ thuật.

Các hạng mục chính gồm:

  • Ống đồng.

  • Bảo ôn ống đồng.

  • Ống thoát nước ngưng.

  • Dây điện cấp nguồn.

  • Dây liên kết giữa dàn lạnh và dàn nóng nếu hệ thống yêu cầu.

  • Ống luồn hoặc gen bảo vệ.

  • Hộp chờ hoặc vị trí âm tường.

  • Giá đỡ dàn nóng.

  • Vật tư cố định.

  • Vật tư che và bảo vệ đầu ống trước khi lắp máy.

Việc đi chung các tuyến cần được sắp xếp gọn để sau này lắp máy không bị gấp ống, vướng dây hoặc khó thoát nước.

Ống đồng là phần kết nối giữa dàn lạnh và dàn nóng.

Kích thước ống không nên chọn theo cảm tính mà phải phù hợp với công suất và yêu cầu của model máy lạnh thực tế.

Với nhà phố phổ thông, một số nhóm máy dân dụng có thể sử dụng các cặp ống thường gặp như:

  • Máy khoảng 1.0–1.5 HP: có thể gặp cặp ống Ø6.35 mm và Ø9.52 mm.

  • Máy khoảng 2.0 HP: có thể gặp cặp Ø6.35 mm và Ø12.7 mm.

Tuy nhiên đây không phải quy tắc áp dụng cho mọi model.

Trước khi mua và đi ống âm, cần kiểm tra đúng tài liệu kỹ thuật của máy sẽ lắp.

Đây là bước rất quan trọng vì nếu đi sai kích thước ống, việc thay đổi sau khi tường đã hoàn thiện sẽ rất khó.

Ống đồng cần được bọc bảo ôn để hạn chế thất thoát nhiệt và giảm hiện tượng đọng sương.

Bảo ôn phải phù hợp với từng đường ống và được bọc kín.

Các vị trí nối, góc cua hoặc đoạn xuyên tường cần làm cẩn thận để tránh hở lớp cách nhiệt.

Không nên để:

  • Ống đồng lộ trực tiếp trong tường.

  • Bảo ôn bị rách.

  • Các mối nối bảo ôn bị hở.

  • Ống bị ép quá chặt trong rãnh tường.

Khi đi ống âm, nên kiểm tra toàn bộ lớp bảo ôn trước khi tô trát.

Nước ngưng từ dàn lạnh cần được dẫn ra ngoài bằng một đường ống riêng.

Với nhà phố, ống thoát nước ngưng thường được dẫn về:

  • Hộp kỹ thuật.

  • Đường thoát nước phù hợp.

  • Khu vực sân sau.

  • Ban công.

  • Sân thượng.

  • Vị trí thoát nước được thiết kế sẵn.

Ống thoát cần đảm bảo độ dốc phù hợp theo hướng thoát.

Không nên tạo nhiều đoạn võng hoặc đi ngược dốc vì có thể gây đọng nước và chảy ngược vào dàn lạnh.

Một số kích thước ống PVC nhỏ như Ø21 hoặc Ø27 thường được sử dụng trong thực tế, nhưng vẫn cần căn cứ vào thiết kế cụ thể của công trình.

Điều hòa là thiết bị có tải tương đối lớn nên cần có đường điện được chuẩn bị riêng theo thiết kế.

Tùy model, nguồn điện có thể cấp tại dàn lạnh hoặc dàn nóng.

Vì vậy trước khi đi dây cần kiểm tra đúng sơ đồ đấu điện của thiết bị.

Nhóm dây có thể gồm:

  • Dây cấp nguồn.

  • Dây liên kết giữa dàn lạnh và dàn nóng.

  • Dây tín hiệu.

  • Dây tiếp địa.

  • Ống luồn dây.

Trong nhà phố, cáp liên kết 3 lõi hoặc 4 lõi thường được sử dụng cho một số dòng máy, nhưng không nên mua cố định một loại cho mọi máy.

Nên xác định chính xác model hoặc ít nhất cấu hình kỹ thuật dự kiến trước khi đi dây âm.

Vị trí chờ dàn lạnh nên được xác định trước khi tô tường.

Cần kiểm tra:

  • Cao độ lắp máy.

  • Khoảng cách tới trần.

  • Hướng đi ống.

  • Hướng thoát nước.

  • Vị trí xuyên tường.

  • Không gian mở nắp để bảo trì.

  • Khả năng tháo lưới lọc.

Đầu ống đồng, dây điện và ống nước ngưng nên được gom gọn tại một điểm.

Các đầu ống cần được bịt kín để tránh bụi, nước hoặc dị vật lọt vào trong quá trình thi công.

Dàn nóng cần không gian thông thoáng để trao đổi nhiệt.

Các vị trí thường gặp gồm:

  • Ban công.

  • Sân sau.

  • Hông nhà.

  • Logia.

  • Sân thượng.

  • Khu kỹ thuật.

Không nên đặt dàn nóng trong hốc kín hoặc nơi luồng khí nóng khó thoát.

Ngoài ra cần tính trước khoảng trống để kỹ thuật viên có thể vệ sinh, kiểm tra và thay thế linh kiện sau này.

Nếu nhiều dàn nóng đặt gần nhau, nên bố trí có trật tự thay vì chồng chéo tùy tiện.

Nếu dàn nóng treo tường, cần chuẩn bị giá đỡ phù hợp.

Nhóm vật tư thường gồm:

  • Giá đỡ dàn nóng.

  • Bulông.

  • Tắc kê.

  • Đệm chống rung nếu cần.

  • Vít và phụ kiện liên kết.

  • Vật tư chống gỉ phù hợp với môi trường lắp đặt.

Nếu đặt dàn nóng trên sàn hoặc sân thượng, có thể sử dụng chân đỡ phù hợp thay cho giá treo.

Quan trọng là thiết bị phải được cố định chắc chắn và không làm ảnh hưởng đến lớp chống thấm của công trình.

Với nhà xây mới, đi âm thường giúp không gian đẹp và gọn hơn.

Tuy nhiên chỉ nên đi âm khi đã xác định tương đối rõ vị trí dàn lạnh, dàn nóng và dòng máy sẽ sử dụng.

Nếu chưa biết rõ model mà đi sẵn ống đồng, có nguy cơ kích thước ống không phù hợp về sau.

Một phương án an toàn hơn là chuẩn bị:

  • Vị trí chờ.

  • Ống kỹ thuật.

  • Hộp kỹ thuật.

  • Đường thoát nước.

  • Đường điện.

Sau đó mới hoàn thiện phần ống đồng khi đã xác định đúng thiết bị.

Tùy hệ thống cụ thể, danh sách có thể gồm:

  • Ống đồng đúng kích thước.

  • Bảo ôn ống đồng.

  • Ống thoát nước ngưng.

  • Dây điện cấp nguồn.

  • Dây liên kết.

  • Dây tiếp địa.

  • Ống luồn dây.

  • Băng quấn ống.

  • Gen hoặc máng che nếu đi nổi.

  • Đầu cos.

  • Kẹp giữ ống.

  • Giá đỡ dàn nóng.

  • Bulông, vít và tắc kê.

  • Vật tư bịt đầu ống.

  • Vật tư chống rung.

  • Phụ kiện xuyên tường.

  • Vật tư hoàn thiện rãnh ống.

Không phải vị trí nào cũng cần đầy đủ tất cả các vật tư trên, nên cần lập danh sách theo từng máy.

Một số lỗi thường gặp là bẻ ống quá gấp, làm móp ống hoặc để đầu ống hở trong suốt quá trình xây dựng.

Cần lưu ý:

  • Hạn chế mối nối âm trong tường.

  • Không làm móp ống.

  • Không bẻ góc quá gắt.

  • Bịt kín hai đầu ống.

  • Không để nước và bụi lọt vào.

  • Bảo vệ lớp bảo ôn.

  • Không đóng đinh hoặc khoan vào tuyến ống sau khi hoàn thiện.

  • Nên ghi lại vị trí đường ống để phục vụ sửa chữa sau này.

Nếu có thể, nên chụp ảnh hệ thống trước khi tô tường để làm hồ sơ hoàn công.

  • Đã xác định vị trí từng dàn lạnh.

  • Đã xác định vị trí dàn nóng.

  • Đã kiểm tra hướng thổi.

  • Đã xác định tuyến đi ống đồng.

  • Đã kiểm tra kích thước ống theo model máy.

  • Đã chuẩn bị bảo ôn.

  • Đã xác định đường thoát nước ngưng.

  • Đã kiểm tra độ dốc đường thoát.

  • Đã chuẩn bị dây nguồn.

  • Đã chuẩn bị dây liên kết nếu cần.

  • Đã bố trí dây tiếp địa.

  • Đã chuẩn bị ống luồn hoặc gen bảo vệ.

  • Đã bịt kín đầu ống chờ.

  • Đã chuẩn bị giá đỡ dàn nóng.

  • Đã kiểm tra vị trí bảo trì dàn nóng.

  • Đã kiểm tra vị trí bảo trì dàn lạnh.

  • Đã chụp lại tuyến ống âm trước khi tô tường.

  • Đã kiểm tra không có mối nối không cần thiết trong tường.

Điện âm

Điều hòa cần đường cấp nguồn, dây liên kết và tiếp địa được chuẩn bị đồng bộ với hệ thống điện.

Trần thạch cao

Vị trí máy lạnh, đường ống và cửa thăm cần phối hợp với trần.

Tường nội thất

Ống đồng và ống thoát nước ngưng thường được đi âm trong tường.

Ban công và sân thượng

Đây là các vị trí phổ biến để đặt dàn nóng.

Thoát nước

Đường nước ngưng cần kết nối với hệ thống thoát phù hợp.

Khu kỹ thuật

Nhà phố có nhiều máy lạnh nên quy hoạch dàn nóng tập trung để dễ bảo trì.

Không.

Mỗi model có yêu cầu về kích thước ống và chiều dài đường ống khác nhau. Cần kiểm tra đúng thông số kỹ thuật của thiết bị trước khi đi ống.

Có thể chuẩn bị trước nhưng nên xác định tương đối rõ công suất và dòng máy dự kiến.

Nếu chưa chắc chắn, nên ưu tiên chuẩn bị tuyến kỹ thuật và đường chờ thay vì chốt kích thước ống quá sớm.

Có thể trong một số thiết kế, nhưng cần xử lý phù hợp để tránh mùi, trào ngược hoặc đọng nước.

Phương án cụ thể nên được phối hợp với hệ thống thoát nước của căn nhà.

Có thể nếu vị trí thông thoáng, thuận tiện bảo trì và phù hợp với giới hạn đường ống của thiết bị.

Không nên đặt dàn nóng tại vị trí quá kín hoặc khó tiếp cận.

Thông thường hệ thống điều hòa nên được bố trí mạch điện phù hợp riêng theo thiết kế điện của căn nhà.

Loại dây và thiết bị bảo vệ cần được chọn theo công suất và yêu cầu của từng thiết bị.

Tốt nhất là trong giai đoạn điện nước âm, trước khi tô hoàn thiện và đóng trần.

Đây là thời điểm thuận lợi để xử lý tuyến ống, thoát nước và dây điện gọn nhất.

Với nhà phố, phần quan trọng nhất của hệ thống điều hòa không phải là mua máy trước mà là chuẩn bị đúng vị trí và đường chờ ngay từ phần thô.

Trước khi thi công, nên xác định rõ từng phòng sẽ dùng máy gì, dàn nóng đặt ở đâu, ống đồng đi theo tuyến nào, nước ngưng thoát về đâu và nguồn điện cấp tại vị trí nào.

Sau đó mới lập danh sách theo từng nhóm gồm ống đồng – bảo ôn – ống nước ngưng – dây điện – dây liên kết – ống luồn – giá đỡ – vật tư cố định – phụ kiện bảo vệ đường ống.

Đặc biệt không nên chọn kích thước ống đồng theo thói quen. Hãy kiểm tra đúng model máy trước khi đi âm để tránh phải đục sửa khi căn nhà đã hoàn thiện.